سوره جاثیه — آیه 14

معانی کلمات:

• یَغْفِرُوا: عفو کنند، درگذرند و چشم‌پوشی نمایند.
• لَا یَرْجُونَ: امید ندارند، نمی‌ترسند و باکی ندارند.
• أَیَّامَ اللَّهِ: روزهای خداوند، یعنی وقایع و نعمت‌های الهی و نیز عذاب‌ها و کیفرهایی که در امت‌های پیشین رخ داده است.
• لِیَجْزِیَ: تا پاداش دهد و سزا دهد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به مؤمنان بگو که از کسانی که به روزهای خداوند امیدی ندارند و از وقایع و عذاب‌های او در میان امت‌های گذشته عبرت نمی‌گیرند و از کیفر او نمی‌ترسند، درگذرند و آنان را که به آزار و اذیت مؤمنان می‌پردازند، مورد عفو و بخشش قرار دهند. این گذشت و بردباری مؤمنان، به این دلیل است که خداوند هر گروهی را بر اساس آنچه انجام می‌دهند، سزا و پاداش دهد؛ یعنی مؤمنان صابر را به پاداش صبر و ایمانشان برساند و کافران متجاوز را به کیفر اعمال زشت و آزار و اذیتشان گرفتار سازد. بنابراین، مؤمنان نباید در برابر بدی‌ها و آزارهای دشمنان، به انتقام و مقابله‌به‌مثل برخیزند، بلکه وظیفه آنان عفو و گذشت است و حساب‌کشی با ستمکاران را به خداوند واگذارند که او خود به عدل و داد، هر کس را به سزای کردارش می‌رساند.

فواید و پیام‌های آیه:

• عفو و گذشت از خطاکاران و دشمنان، نشانه‌ی ایمان راستین و صبر مؤمنان است و خداوند خود، پاداش این گذشت را خواهد داد.
• مؤمن نباید در پی انتقام شخصی باشد؛ بلکه باید حساب ستمگران را به خداوند واگذارد که او بهترین داور و عادل‌ترین دادرس است.
• بی‌اعتنایی به روزهای خدا و عبرت‌نگرفتن از سرنوشت امت‌های پیشین، عامل اصلی طغیان و ستمگری است؛ پس مؤمن باید همواره از این وقایع پند گیرد.
• این آیه به مؤمنان می‌آموزد که در برابر آزار دیگران، با اخلاق نیک و گذشت پاسخ دهند تا محبت و الفت در جامعه گسترش یابد و دلها به اسلام متمایل شود.