Muhammad surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• Bi-simahum: ularning belgilari, alomatlari orqali.
• Fi lahni al-qawl: so'zning ohangida, ya'ni gapning ichki ma'nosi va kinoyasida.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Agar biz xohlaganimizda, senga munofiqlarning o'zlarini ko'rsatgan bo'lardik va sen ularni alohida belgilaridan tanigan bo'larding. Lekin Alloh taolo o'z hikmati bilan ularning shaxslarini oshkor qilmadi. Ammo shuni bilingki, sen ularni, albatta, so'zlarining ohangi va kinoyali iboralaridan taniysan. Chunki ular gapirganda, so'zlari o'zlarining niyatlarini fosh qiladi — gohida biror ishni yomonlab, gohida musulmonlarga qarshi fitna uyushtirib, o'zlarining ichki dushmanligini so'zlarining ohangida bildirib qo'yadilar. Payg'ambar alayhissalom ularning bu uslubidan ularni tanir edilar.

Alloh taolo esa barchangizning amallaringizni biluvchidir — xoh u yaxshi bo'lsin, xoh yomon. U hech kimning qilgan ishidan bexabar emas va har kimni qilgan amaliga yarasha mukofotlaydi yoki jazolaydi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga katta bir bashorat va tasalli beradi: Alloh taolo o'z Payg'ambarini va mo'minlarni munofiqlarning makr-hiylalaridan himoya qiladi va ularning yashirin niyatlarini fosh etadi.
2. So'zning ohangi va iboralar — insonning ichki dunyosi ko'zgusidir. Yaxshi insonning so'zi ham yaxshi bo'ladi, yomon niyatli kishining so'zidan esa uning ichidagi dard va dushmanlik bilinib turadi. Shu bois har bir musulmon so'zlarini pok tutishi, yaxshi va to'g'ri gapirishi lozim.
3. Alloh taolo hech kimning amalini e'tiborsiz qoldirmaydi — hamma narsa Uning ilmida mujassamdir. Bu esa insonni yaxshi amallarga undaydi va yomon ishlardan qaytaradi.
4. Islomda ikkiyuzlamachilik va munofiqlik qattiq qoralangan. Mo'min kishi ochiq va rostgo'y bo'lishi, so'zida ham, ishida ham bir xil bo'lishi kerak. Bu uning jamiyatda obro'-e'tiborini oshiradi va Alloh oldida ham yuksak darajaga erishishiga sabab bo'ladi.