سوره حجرات — آیه 7

معانی واژگان:

• لَعَنِتُّمْ: دچار سختی و مشقت شدید، به گناه و هلاکت افتادید.
• حَبَّبَ: دوستداشتنی گردانید.
• زَيَّنَهُ: آن را در نظرها زیبا و دلپذیر ساخت.
• كَرَّهَ: ناخوشایند و منفور گردانید.
• الْفُسُوقَ: خروج از طاعت خداوند و تجاوز از حدود شرع.
• الْعِصْيَانَ: سرپیچی از فرمانهای الهی.
• الرَّاشِدُونَ: راهیافتگان به حق و رستگاران.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! بدانید و آگاه باشید که رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم در میان شماست و بر او وحی نازل میشود؛ پس در گفتار و رفتار خود با او نهایت ادب و احترام را رعایت کنید و هرگز دروغ نگویید، زیرا اگر سخن ناروایی بگویید، خداوند به پیامبرش خبر میدهد و رسوایی شما را در پی خواهد داشت. او به مصالح و منافع شما داناتر از خود شماست و خیرخواهیاش نسبت به شما برتر از خیرخواهی شما نسبت به خویشتن است؛ چه بسا شما چیزی را بخواهید که برایتان زیان دارد و او از آن نهیتان کند.

اگر پیامبر در بسیاری از اموری که شما پیشنهاد میدهید و بر اساس رأی و نظر خودتان است از شما پیروی میکرد، به یقین دچار سختی و مشقت فراوان میشدید و در گناه و هلاکت میافتادید. اما خداوند با فضل و رحمت خود، ایمان را در دلهای شما محبوب و دوستداشتنی گردانید و آن را در قلوبتان آراست و زیبا جلوه داد، به گونهای که با جان و دل آن را پذیرفتید. و در مقابل، کفر و خروج از طاعت الهی و تمام معاصی را در نظرتان ناخوشایند و منفور ساخت تا از آنها دوری کنید.

کسانی که به این صفات آراستهاند — یعنی ایمان در دلشان محبوب و کفر و فسوق و عصیان در نظرشان منفور است — اینان به حقیقت راهیافتگان و رهپویان طریق حق و صواباند و بر دین خود استوار و ثابتقدم ماندهاند.

فواید و پیامهای آیه:

• مقام والای پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوسلم در میان امت، ایجاب میکند که مسلمانان در برابر ایشان ادب و فروتنی پیشه کنند و رأی و نظر خود را بر رأی ایشان مقدم ندارند.
• محبت ایمان و تنفر از کفر و گناه، نعمتی بزرگ از جانب خداوند است که باید پیوسته شکرگزار آن باشیم و از خداوند بخواهیم این حال را در دلهای ما پایدار بدارد.
• ایمان واقعی، امری قلبی و همراه با محبت و آراستگی در دل است، نه صرفاً ادعایی زبانی؛ پس باید بکوشیم ایمان را در دلهای خود محبوب و پایدار سازیم.
• رستگاری و راهیابی به حق، در گرو پیروی از رسول خدا و تسلیم بودن در برابر فرمانهای اوست، نه پیروی از هوا و هوسهای شخصی.
• این آیه نویدبخش آن است که خداوند بندگان مؤمن خود را یاری میکند و با ایجاد محبت ایمان و نفرت از گناه، آنان را در مسیر هدایت ثابتقدم میگرداند.