سوره حجرات — آیه 8

معانی کلمات:

• فَضْلًا: بخشش و احسانی از جانب خداوند.
• نِعْمَةً: نعمت و موهبتی که خداوند عطا کرده است.
• عَلِیم: بسیار دانا، کسی که به همه چیز آگاهی کامل دارد.
• حَکِیم: حکیم، کسی که همه کارهایش بر اساس حکمت و مصلحت است.

تفسیر آیه:

این خیر و نیکی که خداوند در دلهای مؤمنان قرار داده است — یعنی محبوب ساختن ایمان و آراستن دلهایشان به آن، و ناپسند نشان دادن کفر و فسق و گناه — هیچ منشأی جز فضل و رحمت خداوند ندارد. این یک بخشش بزرگ و نعمتی ارزشمند از جانب اوست که بدون هیچ استحقاقی از سوی بندگان، شامل حال آنان شده است. خداوند به حال بندگانش کاملاً آگاه است و میداند چه کسی شایسته این توفیق است و از نعمتهای او سپاسگزاری میکند. همچنین او حکیم است و هر چیزی را در جای مناسب خود قرار میدهد؛ این توفیق را نیز بر اساس حکمت بالغه خود به مؤمنان عطا کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان و هدایت، هدیهای الهی است و نه نتیجه تلاش صرف انسان؛ پس باید پیوسته شکرگزار این نعمت بزرگ باشیم.
• خداوند به حال بندگان آگاه است و هیچ عملی از دید او پنهان نیست؛ این آگاهی باید ما را به تقوا و اخلاص در عمل ترغیب کند.
• حکمت خداوند اقتضا میکند که هر کس به اندازه ظرفیت و شایستگی خود از الطاف الهی بهرهمند شود؛ پس برای افزایش این ظرفیت، باید در مسیر بندگی و اطاعت گام برداریم.
• محبت ایمان و نفرت از گناه، نشانه فضل خداوند بر مؤمن است و این احساس باید ما را به شکرگزاری مداوم وادارد و در برابر وسوسههای شیطان مقاوم سازد.