Moida surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nolari:

• Marad (مَرَضٌ): shak va nifoq, iymon zaifligi.
• Yusari'un (يُسَارِعُونَ): shoshilish, o'zlarini oldinga tashlash.
• Doyira (دَائِرَةٌ): falokat, ofat, mag'lubiyat yoki davrning aylanishi natijasida yuz beradigan baxtsizlik.
• Fath (الفَتْحُ): g'alaba, zafar, Makka fath etilishi.
• Asorru (أَسَرُّوا): yashirganlar, ichlarida sir tutganlar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Siz iymoni zaif, qalblarida shak va nifoq kasalligi bo'lgan munofiqlarni ko'rasizki, ular yahudiy va nasroniylarga do'stlik qilishga, ularni qo'llab-quvvatlashga shoshiladilar. Ular bu qilmishlarini oqlash uchun: "Biz ularning g'alaba qozonishidan va davr bizga qarshi aylanib, ular tomonidan bizga ham yomonlik yetishidan qo'rqamiz", deb bahona qiladilar. Ya'ni, ular musulmonlarning zaifligini ko'rib, kofirlar hokimiyat tepasiga kelib qolsa, biz ham jabr ko'ramiz, deb qo'rqishadi.

Ammo Alloh taolo ularning bu qo'rquvi behuda ekanini bildirib: "Balki Alloh tez orada o'z payg'ambariga yordam berib, Islom dinini g'olib qiladi va Makka fathini nasib etadi, yoki O'z huzuridan shunday bir ishni (yahudiylarni yurtlaridan haydash kabi) keltiradiki, buning natijasida ularning kuchi sinadi va musulmonlar ustidan g'alaba qozonish umidlari puchga chiqadi. O'shanda munofiqlar ichlarida yashirgan nifoqlari va kofirlarga bo'lgan moyilliklari uchun o'kinib, pushaymon bo'lib qoladilar. Ular o'zlarining noto'g'ri yo'l tutganliklarini anglab, ammo bu pushaymonlik ularga foyda bermaydi.

Olingan saboqlar va foydalar:

1. Iymon va nifoq o'rtasidagi farq – Qalbi sog'lom mo'min Allohga suyanib, faqat Unga umid qiladi. Qalbi kasal bo'lgan kishi esa doimo qo'rquvda yashaydi va o'sha qo'rquv uni kofirlarga moyil bo'lishga yetaklaydi.
2. Kofirlarga do'stlik qilish xavfi – Musulmonlarning dushmanlariga suyanish va ular bilan yaqin munosabat o'rnatish, oxir-oqibatda pushaymonlik va xo'rlikka olib boradi. Chunki Alloh o'z dinini doimo himoya qiladi.
3. Allohning va'dasi haq – Alloh taolo o'z payg'ambariga yordam berishni va Islomni g'olib qilishni va'da qilgan. Bu va'da albatta amalga oshadi, xoh insonlar buni xohlasin, xoh istamasin.
4. Niyat va yashirin narsalar ochiladi – Inson qalbida yashirgan narsalari, xoh yaxshi bo'lsin, xoh yomon, bir kun kelib oshkor bo'ladi va u o'z qilmishiga yarasha natija oladi. Shuning uchun har bir inson ichki dunyosini pok tutishi lozim.
5. Qo'rquv iymonni zaiflashtiradi – Faqat Allohdan qo'rqish kerak, boshqa hech kimdan emas. Kimki Allohdan boshqasidan qo'rqsa, u haqiqiy iymonni topa olmaydi va doimo ikkilanib yashaydi.
6. Musulmonlar birligi va g'alabasi – Bu oyat musulmonlarga ishonch bag'ishlaydi: ular ozchilik bo'lsalar ham, Allohning yordami bilan g'alaba qozonadilar. Dushmanlar bilan do'stlashish esa hech qachon najot keltirmaydi.