ق سۈرىسى — ئايەت 37

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

— «ذِكْرَى»: ئەسكەرتمە، ۋەز-نەسىھەت، ئىبرەت.

— «قَلْبٌ»: بۇ يەردە ئەقىل، چۈشىنىش قابىلىيىتى مەنىسىدە.

— «أَلْقَى السَّمْعَ»: قۇلاق سېلىش، دىققەت بىلەن ئاڭلاش.

— «شَهِيدٌ»: ھازىر، ھوشيار، قەلبى بىلەن ھازىر بولغان، غەپلەتتە ئەمەس.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ھالاك قىلىنىشى ۋە ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى توغرىسىدا خەۋەر بەرگەندىن كېيىن، بۇ ئايەتتە مۇنداق ئەسكەرتىدۇ: ھەقىقەتەن بۇ ۋەقەلەردە ۋە ئۇلارنىڭ ھالاكىتىدە چوڭقۇر ئىبرەت ۋە پەند-نەسىھەت بار. بۇ ئىبرەتتىن پەقەت ئەقلى بار، چۈشىنىش قابىلىيىتىگە ئىگە كىشىلەرلا پايدىلىنالايدۇ. يەنە بىر كىشى بولسا، ئاللاھنىڭ كەلامىنى قۇلاق سېلىپ، قەلبى ھوشيار ۋە ھازىر ھالدا ئاڭلىسا، ئۇنىڭغا ۋەز-نەسىھەت يېتىدۇ. يەنى ئىبرەت ئېلىش ئۈچۈن ئىككى شەرت بار: بىرى — ئەقىل-پاراسەت بىلەن ئويلىنىش، يەنە بىرى — قەلبىنى ھازىر قىلىپ، دىققەت بىلەن ئاڭلاش. كىمكى بۇ ئىككى ئەھۋالنى ھازىرلىسا، ئۇ ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىدىن ۋە ئۆتكەنلەرنىڭ ئاقىۋىتىدىن ئىبرەت ئالىدۇ ۋە توغرا يولغا يېتەكلىنىدۇ.

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! ئاللاھ تائالا بىزگە ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ ئەھۋالىنى ئەسكەرتىپ، ئۇلارنىڭ قىلغان خاتالىقلىرىدىن ئىبرەت ئېلىشىمىزنى، ھەمدە قۇرئان كەرىمنى قەلبىمىز ھوشيار ھالدا، دىققەت بىلەن ئاڭلىشىمىزنى بۇيرۇيدۇ. قۇرئان ئاڭلاش ۋە ئويلىنىش بىزنىڭ قەلبىمىزنى نۇرلاندۇرىدۇ، ئىمانىمىزنى كۈچەيتىدۇ ۋە بىزنى جەننەت يولىغا يېتەكلەيدۇ. بىز ھەر ۋاقىت قەلبىمىزنى ئويغاق تۇتۇپ، ئاللاھنىڭ كەلامىنى چوڭقۇر چۈشىنىشكە تىرىشىشىمىز كېرەك. شۇنداق قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئەڭ چوڭ بەختكە ئېرىشىمىز.