ق سۈرىسى — ئايەت 36

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• قَرْن (قەرن): بىر ئەۋلاد، بىر دەۋردىكى كىشىلەر توپى.
• بَطْش (بەتش): كۈچ-قۇۋۋەت، زوراۋانلىق ۋە ھۆكۈمرانلىق قىلىش قابىلىيىتى.
• فَنَقَّبُوا (فەنەققەبۇ): يەر يۈزىنى ئايلاندىلار، يوللارنى كېزىپ چىقتىلار، ھەر تەرەپكە يۈگۈردىلەر.
• مَحِيص (مەھىيس): قېچىپ قۇتۇلىدىغان جاي، پاناھگاھ، قۇتۇلۇش يولى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارشى تۇرغان مەككە مۇشرىكلىرىگە ئىبرەت ۋە ئەسكەرتىش بېرىدۇ. ئۇلاردىن ئىلگىرى زېمىندا ياشاپ ئۆتكەن نۇرغۇن ئۈممەتلەر، نۇرغۇن ئەۋلادلار بار ئىدى. ئۇلار مەككە مۇشرىكلىرىدىن كۈچ-قۇۋۋەتتە، بايلىقتا ۋە ھۆكۈمرانلىقتا ئېشىپ تاشقان ئىدى. ئۇلار يەر يۈزىنىڭ ھەر تەرىپىگە يۈگۈرۈپ، شەھەرلەرنى، يوللارنى ۋە تاغ-دەرەلەرنى كېزىپ چىقىپ، ھەر قايسى جايغا كۈچ-قۇدرىتىنى يەتكۈزگەن ئىدى. ئەمما ئاللاھنىڭ ئازابى كەلگەن چاغدا، ئۇلار ھېچقانداق پاناھگاھ ۋە قېچىپ قۇتۇلىدىغان جاي تاپالماي ھالاك بولدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، كۈچ-قۇۋۋەت، مال-دۇنيا ۋە دۇنيالىق سەۋەبلەر ئىنساننى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتقۇزالمايدۇ. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى كەلگەندە، ھېچقانداق كۈچ ئۇنىڭغا توسالغۇ بولالمايدۇ. شۇڭا ئىنسان ئۆزىنىڭ ئاجىزلىقىنى تونۇپ، ئاللاھقا تەۋبە قىلىشى، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرۈشى ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشى كېرەك. ئاللاھ تەئالا بىزنى ئىبرەت ئالىدىغان، ئەقىللىق ۋە ھوشيار بولىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.