Каф сүресі — Аят 37

1) Сөздердің мағынасы:

• ذَٰلِكَ — бұл айтылған нәрсе, яғни өткен ұмдықтардың жойылуы туралы хабар.
• ذِكْرَىٰ — ғибрат, еске салу, ой салатын насихат.
• قَلْبٌ — жүрек; бұл жерде ақыл, парасат мағынасында келген.
• أَلْقَى السَّمْعَ — құлақ салып тыңдау, зейін қойып есту.
• شَهِيدٌ — куә болғандай, яғни жүрегімен қатысып, зейінін бөлмей, бейғам болмай тыңдаушы.

2) Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта өткен замандардағы халқының жойылып кеткенін еске салады. Олардың басына келген апат пен қирау — бұл кейінгілер үшін үлкен ғибрат пен насихат. Бірақ бұл ғибратты әркім қабылдай бермейді. Оны тек екі түрлі адам қабылдай алады:

Біріншісі — жүрегі бар, яғни ақылы мен парасаты жұмыс істеп, ойланып-толғана алатын адам. Ол өткендердің тағдырынан сабақ алып, өз өмірін дұрыс жолға қояды.

Екіншісі — Құранды немесе насихатты құлақ қойып тыңдап, жүрегімен қатысып, зейінін бөлмей, бейғам болмай отырған адам. Ол тек құлағымен естіп қана қоймай, жүрегімен де қабылдап, ой елегінен өткізеді.

Демек, бұл аят адамды ойлануға, тыңдауға және өткендердің тағдырынан ғибрат алуға шақырады. Өткен ұмдықтардың жойылуы кездейсоқтық емес — ол Алланың әділдігі мен құдіретінің көрінісі. Сол себепті әр адам осыдан сабақ алып, иманға келуі керек.

3) Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құран мен тарихтағы оқиғалар — адамзат үшін үлкен ғибрат көзі. Оларды оқып, ойлану — иманды нығайтады.
• Ислам діні адамды ойлануға, ақылды пайдалануға шақырады. Жүрегі мен ақылы бар адам шындықты тез қабылдайды.
• Құранды тыңдағанда жүректі беріп, зейін қойып тыңдау — одан әсер алудың кілті. Бейғам тыңдау пайда бермейді.
• Алла Тағала өткендердің басына келген жазаны еске салу арқылы бізді сақтандырады және тура жолға шақырады. Бұл — Оның рақымының белгісі.
• Ислам — ой мен жүректі бірге жұмсайтын дін. Ол адамды саналы түрде иманға, ғибрат алуға және жақсылыққа бастайды.