Ар-Рахман сүрәсе — Аять 54

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Фуруш — урын-җирләр, түшәкләр (фәрештәләргә, җәннәт әһелләренә әзерләнгән).
• Бәтаин — "батын" сүзенең күплеге, ягъни түшәкнең эчке ягы, асты.
• Истабрәк — калын, нәфис ефәк тукыма (дибаҗ), ул җәннәттәге түшәкләрнең эчке ягыннан була.
• Җәнә — җимешләр, агачлардан өзелә торган нәрсәләр.
• Дән — якын, кул сузымы аралыгында булган.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үзенең хозурыннан куркып, гөнаһлардан сакланган мөэминнәргә әзерләнгән ике җәннәтнең нигъмәтләре сурәтләнә. Алар ул җәннәтләрдә урын-җирләргә, түшәкләргә ияреп, ял итеп утырырлар. Бу түшәкләрнең эчке ягы калын ефәк тукымадан — истабрәктән булыр, ә тышкы ягы тагын да нәфисрәк тукымадан (сөндустән) булыр. Бу — Аллаһының бөеклеге һәм юмартлыгы белән бирелгән гаҗәеп зиннәтле урын.

Ә инде ике җәннәтнең җимешләре аларга бик якын булыр: агачлардан өзелгән җимешләр алырга теләүчегә — утыручыга, баскан кешегә, яки яткан кешегә дә — кул сузымы аралыгында гына булыр. Аларга бернинди кыенлыксыз, арып-талмыйча гына шушы җимешләрдән ашарга мөмкин булыр. Бу — Аллаһының мөэмин бәндәләренә булган чиксез рәхмәте һәм аларның тырышлыклары өчен бирелгән әҗер.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһыдан курку һәм аның әмерләрен үтәү — җәннәт нигъмәтләренә ирешүнең төп юлы. Бу аять мөэминнәрне тәкъвалыкка өнди.
• Җәннәттәге нигъмәтләрнең зиннәтлелеге һәм күркәмлеге — Аллаһының бәндәләренә карата мәрхәмәтенең чиксезлеген күрсәтә. Ул үзенең изге колларына мондый гүзәл урыннар әзерләгән.
• Җәннәттәге тормыш — авырлыктан, мәшәкатьтән азат булган, тулы канәгатьлек һәм рәхәтлек тормышы. Бу мөэминнәргә дөньядагы авырлыкларга сабыр итәргә һәм Аллаһының вәгъдәсенә ышанырга көч бирә.
• Аллаһының нигъмәтләре һәркемгә ачык, ләкин аларга ирешү өчен иман һәм изге гамәлләр кирәк. Бу аять кешеләрне яхшылыкка, гөнаһлардан тыелырга һәм Аллаһыга якынлашырга дәртләндерә.