ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม — อายะฮฺ 145

คำอธิบายคำศัพท์:

• مَيْتَةً (ไมตะฮ์) หมายถึง สัตว์ที่ตายโดยไม่ผ่านการเชือดตามหลักศาสนา
• دَمًا مَّسْفُوحًا (ดะมัน มัสฟูฮัน) หมายถึง เลือดที่ไหลออกมาจากตัวสัตว์
• لَحْمَ خِنزِيرٍ (ลาห์มะ คินซีร) หมายถึง เนื้อหมู
• رِجْسٌ (ริจซุน) หมายถึง สิ่งสกปรกโสโครก
• فِسْقًا (ฟิสเกาะ) หมายถึง การละเมิดฝ่าฝืนคำสั่งของอัลลอฮ์
• أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ (อุฮิลลา ลิฆ็อยริลลอฮ์ บิฮี) หมายถึง ถูกเชือดโดยกล่าวพระนามอื่นนอกจากพระนามของอัลลอฮ์
• اضْطُرَّ (ฎุฏ็อรเราะ) หมายถึง ถูกบีบบังคับด้วยความจำเป็น
• بَاغٍ (บาฆิน) หมายถึง ผู้ที่แสวงหาความพึงพอใจโดยไม่มีความจำเป็น
• عَادٍ (อาดิน) หมายถึง ผู้ที่ละเมิดเกินขอบเขตความจำเป็น

การตีความหมายของอายะฮ์:

อัลลอฮ์ทรงสั่งให้ท่านนบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) กล่าวแก่ผู้ที่กล่าวหาว่าอัลลอฮ์ทรงห้ามปศุสัตว์บางชนิดโดยพลการว่า แท้จริงท่านไม่พบในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานวะฮีย์แก่ท่านว่า มีสิ่งใดที่ถูกห้ามแก่ผู้ที่บริโภคมัน นอกจากสี่ประเภทเท่านั้น:

ประการแรก: สัตว์ที่ตายเองโดยไม่ผ่านการเชือดตามหลักศาสนา (ไมตะฮ์)

ประการที่สอง: เลือดที่ไหลออกจากตัวสัตว์ (ไม่ใช่ตับหรือม้ามซึ่งอนุญาตให้บริโภคได้)

ประการที่สาม: เนื้อหมู เพราะมันเป็นสิ่งสกปรกโสโครก

ประการที่สี่: สัตว์ที่ถูกเชือดโดยกล่าวพระนามอื่นจากพระนามของอัลลอฮ์ เช่น การเชือดบูชาเจว็ดหรือรูปปั้น ซึ่งการกระทำเช่นนี้ถือเป็นการละเมิดฝ่าฝืนคำสั่งของอัลลอฮ์อย่างร้ายแรง

จากนั้นอัลลอฮ์ทรงยกเว้นกรณีฉุกเฉินว่า ผู้ใดที่ถูกบีบบังคับด้วยความหิวโหยอย่างรุนแรงจนเกรงว่าจะเสียชีวิต และจำเป็นต้องบริโภคสิ่งต้องห้ามเหล่านี้ โดยที่เขาไม่ได้แสวงหาความพึงพอใจในการบริโภคโดยไม่จำเป็น และไม่ละเมิดเกินขอบเขตของความจำเป็น (เช่น กินเพียงเพื่อประทังชีวิตเท่านั้น ไม่ใช่กินจนอิ่มเกินจำเป็น) แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงเป็นพระเจ้าของท่านคือผู้ทรงอภัยให้แก่เขา และทรงเมตตาเขาด้วยการอนุญาตให้บริโภคสิ่งต้องห้ามในยามจำเป็น

ทั้งนี้ ภายหลังได้มีการยืนยันผ่านซุนนะฮ์ของท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ถึงการห้ามเพิ่มเติม ได้แก่ สัตว์ที่มีเขี้ยวสำหรับล่าเหยื่อจากบรรดาสัตว์นักล่า นกที่มีกรงเล็บสำหรับฉีกเหยื่อ ลาเลี้ยง และสุนัข

บทเรียนและคุณธรรมที่ได้รับจากอายะฮ์:

1. ความง่ายดายของศาสนาอิสลาม: ศาสนาอิสลามมิได้เป็นศาสนาที่เคร่งครัดเกินจำเป็น แต่ได้อนุญาตให้บริโภคสิ่งต้องห้ามในยามจำเป็น เพื่อรักษาชีวิตซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญประการหนึ่งของบัญญัติศาสนา
2. การกำหนดบทบัญญัติต้องมาจากอัลลอฮ์เท่านั้น: ไม่มีผู้ใดมีสิทธิ์กำหนดสิ่งที่ห้ามหรืออนุญาตได้นอกจากอัลลอฮ์และรอซูลของพระองค์เท่านั้น มนุษย์ไม่ควรตั้งกฎเกณฑ์ขึ้นมาเองโดยพลการ
3. ความเมตตาของอัลลอฮ์ที่มีต่อปวงบ่าว: การที่อัลลอฮ์ทรงระบุประเภทของสิ่งต้องห้ามไว้อย่างชัดเจนและจำกัด ทำให้มนุษย์ไม่สับสนและไม่ลำบากในการปฏิบัติตาม
4. การรักษาชีวิตเป็นสิ่งสำคัญ: อิสลามให้ความสำคัญกับการดำรงชีวิตของมนุษย์เป็นอย่างยิ่ง แม้แต่การบริโภคสิ่งที่ปกติต้องห้ามก็ได้รับอนุญาตเมื่อจำเป็นเพื่อปกป้องชีวิต
5. ความบริสุทธิ์และความสะอาดเป็นหลักการสำคัญ: การห้ามบริโภคสิ่งสกปรก เช่น เลือดและเนื้อหมู สะท้อนให้เห็นว่าอิสลามให้ความสำคัญกับความสะอาดทั้งทางกายและทางจิตวิญญาณ
6. การไม่ละเมิดขอบเขต: แม้จะได้รับอนุญาตให้บริโภคสิ่งต้องห้ามในยามจำเป็น ก็ยังต้องอยู่ในขอบเขตที่พอเหมาะพอควร ไม่เกินความจำเป็น ซึ่งสอนให้มุสลิมรู้จักความพอประมาณในทุกเรื่อง