سوره تغابن — آیه 4

معانی کلمات:

• تُسِرّونَ: آنچه را پنهان میکنید و در دل پوشیده میدارید.
• تُعْلِنونَ: آنچه را آشکار میسازید و اظهار میکنید.
• ذاتِ الصّدور: آنچه در درون سینهها و دلها نهفته است؛ یعنی نیتها، اسرار و آنچه در ضمیر انسان میگذرد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به همه آنچه در آسمانها و زمین است، آگاهی کامل دارد؛ هیچ موجودی، هیچ حرکتی و هیچ رخدادی از علم او پنهان نیست. او همچنین به تمام اعمال و گفتار شما آگاه است؛ چه آنچه را پنهان میکنید و در دل نگه میدارید و چه آنچه را آشکار میسازید و بر زبان میآورید. هیچ چیز برای او پوشیده نیست. و خداوند به آنچه در درون سینههاست، یعنی نیتها، رازهای دلها و آنچه در اعماق جان انسان میگذرد، داناترین است؛ خواه خیر باشد یا شر، خواه اندیشه نیک باشد یا بد. علم او به باطن، دقیقتر و کاملتر از علم او به ظاهر است؛ زیرا او خالق دلها و آگاه از تمام اسرار نهفته در آنهاست.

فواید و پیامهای آیه:

• مراقبت از نیتها: اگر بدانیم خداوند از درون و بیرون ما آگاه است، میکوشیم نیتهای خود را پاک و خالص کنیم و از ریا و نفاق دوری گزینیم؛ چرا که او حتی از پنهانترین اسرار دل ما باخبر است.
• آرامش و اطمینان: علم کامل خداوند به همه چیز، مایه آرامش مؤمن است؛ زیرا میداند هیچ عملی، حتی کوچکترین کار نیک، نزد او ضایع نمیشود و پاداش آن محفوظ است.
• ترک گناه در خلوت: کسی که یقین کند خداوند در خلوت و جلوت ناظر اوست، از گناهانی که در پنهانی انجام میشود، پرهیز میکند و تقوای الهی را در همه حال رعایت مینماید.
• عدالت و حکمت الهی: علم فراگیر خداوند، زمینهساز عدالت کامل او در روز جزاست؛ زیرا او همه چیز را میداند و هیچ چیز از قلم نمیافتد، پس داوری او عادلانه و بینقص است.
• اخلاص در عبادت: آگاهی از این که خداوند به نیتهای ما آگاه است، ما را به اخلاص در عبادت و اعمال دعوت میکند و از انجام کارها برای جلب توجه مردم بازمیدارد.