Qalam surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• Fazar-nī: Meni qo‘yib ber, ya’ni ishni Menga topshir.
• Mustadrij: Biz ularni asta-sekin, bosqichma-bosqich (azobga) yetaklaymiz.
• Haysu lā ya‘lamūn: Ular sezmagan tomondan, bilmagan holatda.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Bu Qur’onni yolg‘on deb hisoblaydiganlar bilan ishni Menga topshir. Ularning jazolash va intiqom olish ishi Menga havola qilingan. Biz ularga mol-mulk, farzandlar va turli ne’matlarni berib turamiz. Lekin bu ularning yaxshiligi uchun emas, balki ularni asta-sekin halokatga yetaklash uchundir. Ular bu ne’matlarning o‘zlari uchun tuzoq ekanini sezmaydilar. Biz ularga muhlat beramiz va umrlarini uzaytiramiz, toki ular gunohlarini yanada ko‘paytirsinlar. So‘ngra ularni kutilmagan tomondan, o‘zlari bilmagan holda azobga giriftor qilamiz. Bu ular uchun og‘ir va qattiq jazodir. Chunki Allohning makri (hiylasi) kofirlarga nisbatan juda kuchli va qat'iydir.

Foydalar:

• Alloh taolo o‘z payg‘ambariga dushmanlar bilan o‘zi kurashishini va’da qilgan. Bu mo‘minlarga taskin beradi — ular yolg‘iz emas, Alloh ularning yonida.
• Ne’matlarning ko‘pligi har doim yaxshilik belgisi emas. Ba’zan bu sinov va asta-sekin halokatga yetaklash vositasi bo‘ladi. Shuning uchun inson ne’matlarga shukr qilishi va gunohlardan qaytishi kerak.
• Allohning jazolashi adolatli va hikmatlidir. U shoshilmaydi, lekin zulm qiluvchilarni hech qachon qarovsiz qoldirmaydi. Bu mo‘minlarga sabr qilishni va Allohning va’dasiga ishonishni o‘rgatadi.
• Qur’onni yolg‘on deb hisoblash eng katta gunohlardan biridir. Chunki u Allohning so‘zidir. Unga ishonish va amal qilish najot yo‘lidir.