Аль-Калам сүресі — Аят 52

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا هُوَ (уа мә һуа): «Ол емес» — мұндағы «ол» деп Құранға нұсқау жасалып тұр.
• إِلَّا (иллә): «тек қана», «басқа емес» дегенді білдіретін шектеу құралы.
• ذِكْرٌ (зикр): «еске салу», «насихат», «үгіт-өнеге». Бұл жерде Құранның адамзат пен жындарға арналған рухани еске салушы қызметі айтылып тұр.
• لِّلْعَالَمِينَ (лил-ғаләмин): «бүкіл әлемдерге», яғни жын мен адамзаттың барлығына арналған.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Меккеде түскен сүренің соңында келіп, Құран Кәрімнің мән-маңызын айқындайды. Алла Тағала өзінің елшісіне түсірілген Құранды жоққа шығарып, оны «жынды ақынның сөзі» деп айыптағандарға жауап ретінде: «Бұл Құран басқа ештеңе емес, тек бүкіл әлемдерге — жын мен адамзаттың барлығына арналған еске салу, насихат және үгіт» деп білдіреді.

Яғни, Құран адамды тура жолға бастайтын, ақиқат пен адасушылықтың айырмасын көрсететін, адамзат пен жындардың жауапкершілігін еске салатын ұлы кітап. Ол белгілі бір халыққа, белгілі бір заманға ғана арналған емес — ол жер бетіндегі барлық жаратылысқа, яғни бүкіл әлемдерге бағытталған әмбебап бағдарлама. Құранның мазмұны — Алланың бірлігі, пайғамбарлардың шындығы, ақырет күнінің болуы, жақсылық пен жамандықтың ақыбеті туралы еске салулар. Сондықтан оны жоққа шығару — тек өзіне зиян келтіретін адасушылық.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құран — бүкіл адамзат пен жындарға ортақ әмбебап кітап. Ол ешбір ұлтқа, тілге немесе заманға шектелмеген.
• Құранның басты міндеті — еске салу, яғни адамды ұмытшақтықтан оятып, хақ жолға бастау. Бұл оның үлкен рақымдылығының белгісі.
• Құранды жоққа шығару немесе оған күмәндану — адамның өз бақытын жоғалтуына әкеледі, өйткені ол адамзаттың рухани азығы.
• Құранның әмбебаптығы оны оқып, түсініп, бойына сіңіруге әр адамның құқығы мен міндетін көрсетеді.
• Бұл аят бізді Құранды тек оқып қана қоймай, оны өмірлік бағдар ретінде ұстануға, оның насихаттарын басқаларға жеткізуге шақырады.