Аль-Араф сүрөсү — Аят 11

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• ﴿خَلَقْنَاكُمْ﴾: "Биз силерди жараттык" — бул жерде атаңар Адам (алейхи-с-салам) көздөлүп, анын жаратылышы аркылуу бүт адамзаттын жаратылышы баяндалып жатат.
• ﴿صَوَّرْنَاكُمْ﴾: "Биз силерди бейнеледик" — башкача айтканда, адам баласына эң кооз, эң кемелдүү келбет жана түзүлүш бердик.
• ﴿اسْجُدُوا لِآدَمَ﴾: "Адамга сажда кылгыла" — бул жердеги сажда сый-урмат жана Адамдын артыкчылыгын моюнга алуу маанисинде, ал эми ибадат кылуу саждасы жалгыз Аллахка гана таандык.
• ﴿إِبْلِيسَ﴾: Иблис — периштелердин арасында болгон, бирок текеберлик кылган жаратылыш.
• ﴿لَمْ يَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ﴾: "Ал сажда кылуучулардан болбоду" — башкача айтканда, ал буйрукка баш ийбей, сажда кылгандардын катарына кошулбады.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адамзатты өзүнүн атасы Адам (алейхи-с-салам) аркылуу жаратып, ага эң кооз жана кемелдүү келбет бергенин, аны башка көп жаратылгандардан артык кылганын билдирүүдө. Адамдын жаратылышы — бүт адамзаттын башаты, ошондуктан "силерди жараттык" деп айтылганда, атаңар Адамдын жаратылышы менен силердин да жаратылышыңар эске алынып жатат. Андан соң Аллах периштелерге Адамга урмат-сый көрсөтүп, ага сажда кылууну буйруган. Периштелердин баары бул буйрукту аткарып, Адамга сажда кылышты. Бирок алардын арасында болгон Иблис текеберлик жана көрө албастык кылып, буйрукка баш ийбей, сажда кылгандардын катарына кошулбады. Ал Адамга берилген улуу артыкчылыкка ичи тарлык кылып, өзүнүн текеберлигинен улам Аллахтын буйругун аткарбай калды.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах адам баласын эң кооз жана кемелдүү келбетте жараткан. Бул — Аллахтын адамга болгон чоң жакшылыгы жана мээрими. Ошондуктан ар бир адам өзүнүн жаратылышы үчүн Аллахка шүгүр кылышы керек.
• Адам баласынын атасы Адам (алейхи-с-салам) периштелердин саждасы менен урматталган. Бул адамзаттын Аллах алдындагы кадыр-баркын көрсөтөт.
• Текеберлик жана көрө албастык — Иблистин жолу. Ал бул эки жаман сапаттан улам Аллахтын буйругун аткарбай, жалган жолго түштү. Ошондуктан биз текеберликтен жана ичи тарлыктан алыс болушубуз керек.
• Аллахтын буйругуна баш ийүү — периштелердин жолу. Периштелер эч тартынбай, дароо баш ийишти. Биз да Аллахтын буйруктарын аткарууга шашылышыбыз керек.
• Ислам — адамды урматтоо, жакшылыкка чакыруу жана текеберликтен тыюу салуучу дин. Бул аят аркылуу Исламдын адамзатка болгон мээримдүү мамилесин жана адилеттүүлүгүн көрөбүз.