سوره اعراف — آیه 171

معانی کلمات:

• نَتَقْنَا: کَندیم و بلند کردیم (از ریشه، به معنای بیرون کشیدن و برداشتن چیزی از جای خود).
• ظُلَّة: سایبان یا ابری که سایه میافکند و بالای سر قرار میگیرد.
• وَظَنُّوا: یقین کردند و دانستند (در اینجا به معنای علم قطعی است، نه گمانِ صِرف).
• بِقُوَّةٍ: با جدیت، عزم راسخ و کوشش کامل.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که بنیاسرائیل از پذیرفتن احکام تورات سر باز زدند و سرباز زدند. ما کوه طور را از جای برکندیم و آن را بالای سرشان نگه داشتیم، چنانکه گویی ابری سایبانگونه بر فراز آنان قرار گرفته است. آنان بهطور قطع یقین کردند که آن کوه بر سرشان فرو خواهد ریخت و هلاک خواهند شد. در آن لحظهی هراسناک، به آنان گفتیم: «آنچه را به شما دادهایم (تورات) با جدیت و عزمی راسخ بگیرید و به آن عمل کنید؛ و آنچه را در آن است (احکام و پیمانها) پیوسته به یاد داشته باشید و فراموش نکنید، تا شاید با این کار، پرهیزگار شوید و از عذاب و خشم خدا در امان بمانید.» این واقعه، نشانهای از قدرت بیپایان خداوند و نیز اتمام حجتی بر آنان بود تا در برابر فرمانهای الهی تسلیم شوند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند برای هدایت بندگان، گاه از اسباب و وسایل گوناگون استفاده میکند تا دلهای سخت را نرم و آنان را به اطاعت وادارد؛ پس انسان نباید در برابر فرمانهای الهی لجاجت ورزد، بلکه باید با فروتنی و تسلیم، راه رستگاری را بپیماید.
• ایمان و عمل به دستورات الهی باید همراه با جدیت و تلاش باشد، نه سستی و کاهلی؛ چرا که دینِ خداوند، دینِ عزم و اراده است.
• یادآوری نعمتها و پیمانهای الهی، انسان را به تقوا و پرهیزگاری نزدیک میکند و او را از لغزشها و گناهان بازمیدارد.
• قدرت خداوند بر همهچیز احاطه دارد و هیچ مانعی نمیتواند در برابر ارادهی او بایستد؛ پس بنده باید همواره با امید و بیم، به درگاه او رو کند و از نافرمانی بپرهیزد.
• این داستان به ما میآموزد که شریعت و احکام الهی، نه برای سختی و عذاب، بلکه برای سعادت و تقوای بشر نازل شده است؛ پس پذیرش آن، راهی به سوی آرامش و رستگاری است.