Аль-Кияма сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَإِذَا قَرَأْنَاهُ — «Биз аны окуганда»: бул жерде «Биз» деп Аллах Таала өзүн айтып, Жебреил (алейхи салам) аркылуу пайгамбарга (саллаллаху алейхи уа саллам) вахий окуп берүүсүн билдирет.
• فَاتَّبِعْ — «ээрчи», «байкап угуп, ага ылайык иш кыл».
• قُرْآنَهُ — «анын окулушун»: б.а. Жебреил окуп берген окулушту ээрчип, ошого ылайык кабыл ал.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (саллаллаху алейхи уа саллам) вахий түшүп жатканда ашыкпай, Жебреил (алейхи салам) аяттарды окуп бүткөнчө тыңшап туруусун буйруйт. Мурунку аяттарда Аллах пайгамбарга: «Сен аны (Куранды) тез эстеп калуу үчүн тилиңди кыймылдатпа»,— деп эскерткен. Анткени пайгамбар (саллаллаху алейхи уа саллам) вахийди тез жаттап алууга шашылчу. Аллах ага: «Аны жыйноо жана окутуу Биздин милдет»,— деп убада кылган. Ошондуктан бул аятта: «Эми Биз (Жебреил аркылуу) аны окуп бергенде, сен анын окулушун байкап угуп, ага ээрчи»,— деп айтылат. Башкача айтканда, Жебреил алейхи салам аяттарды окуп жатканда үнсүз тыңшап, анан аны өзү окууга жана жаттоого киришүү керек. Бул аят вахийди кабыл алуудагы адабды, тартипти жана сабырдуулукту үйрөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Сабырдуулук жана тартип: Аллахтын аяттарын кабыл алууда ашыкпоо, тыңшоо жана анан аткаруу — ыймандуу адамдын адабы.
• Курандын артыкчылыгы: Куран Аллах тарабынан өзү корголуп, жыйналып, түшүндүрүлүп берилери айтылат. Бул анын улуулугун жана ишенимдүүлүгүн көрсөтөт.
• Пайгамбарга болгон камкордук: Аллах пайгамбарын (саллаллаху алейхи уа саллам) вахийди жаттоодо кыйналбашы үчүн өзү жардам берерин убада кылган. Бул Аллахтын адилеттигин жана мээримин билдирет.
• Куран окуу адабы: Куранды укканда тыңшоо, ага көңүл буруу жана анын маанисин түшүнүүгө аракет кылуу — ар бир мусулмандын милдети.
• Исламга чакыруу: Бул аят аркылуу Курандын илимге, сабырга жана Аллахтын буйруктарын аткарууга чакырганын көрөбүз. Куран — жашоонун жол көрсөткүчү, ага ээрчүү — бакыттын жана тынчтыктын жолу.