Abasa surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• Zaytun: zaytun daraxti, mevasidan yog‘ olinadi.
• Naxl: xurmo daraxti (birlik shakli "naxla" — xurmo).

Tafsir:

Alloh taolo insonning rizqini yaratishdagi qudratini eslatib, yerga mo‘l-ko‘l suv tushirganini, so‘ngra yerni yorib, undan har xil o‘simliklarni o‘stirganini bayon qiladi. Shu jumladan, zaytun daraxtini o‘stirib, undan yog‘ olinishini va xurmo daraxtini yaratib, undan shirin mevalar yetishtirilishini ta’kidlaydi. Bu ikki daraxt inson hayotida alohida o‘rin tutadi: zaytun — oziq-ovqat va dorivorlik xususiyatiga ega bo‘lsa, xurmo — qadimdan arab yarim orolida asosiy taomlardan biri bo‘lib, tanaga quvvat bag‘ishlaydi. Alloh bu ne’matlarni bandalari uchun yaratib, ularning shukrini o‘ziga chorlaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat Allohning yerga suv tushirib, undan turli xil o‘simliklar, jumladan zaytun va xurmo yetishtirishi orqali insonga rizq berishini ko‘rsatadi. Bu esa bandaning Rabbisiga shukr qilishiga va Unga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashiga sabab bo‘ladi.
• Zaytun va xurmo kabi ne’matlar inson salomatligi uchun foydali ekani, islom dini tabiiy va pok rizqlarni qadrlashga undashini anglatadi. Bu musulmonni halol va foydali taomlarni tanlashga, o‘z tanasiga e’tibor berishga chorlaydi.
• Oyatda zikr qilingan ne’matlar insonni o‘ylashga va Allohning cheksiz fazlini his qilishga yetaklaydi. Bu esa iymonni kuchaytirib, qalbni Allohga yaqinlashtiradi va bandani Uning boshqa ne’matlarini ham tanib, ulardan to‘g‘ri foydalanishga undaydi.