Abasa surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• Hadaiq — bog'lar, serdaraxt bo'stonlar.
• G'ulban — yo'g'on, quyuq va sershox daraxtlarga ega bo'lgan bog'lar. Bu so'zning birligi "ag'lab" bo'lib, qalin tanali, zich va bir-biriga chirmashib ketgan daraxtlarni anglatadi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo insonning rizqi va taomiga e'tibor qaratib, yer yuzida O'zi yaratgan ne'matlarni sanab o'tmoqda. Xususan, bu oyatda zikr qilingan "hadaiq g'ulban" — yo'g'on tanali, quyuq va sershox daraxtlar bilan to'la bog'lar haqidadir. Bu bog'lar shu qadar zich va serdaraxtki, ularning shoxlari bir-biriga kirishib, quyosh nurini ham o'tkazmaydigan darajada qalin soyani hosil qiladi. Bu ta'rif orqali Alloh taolo O'zining qudrati va marhamatini eslatib, insonlarga yer yuzidagi bu go'zal manzaralar va ulardan olinadigan foydalar haqida tafakkur qilishni buyuradi. Bu bog'lar nafaqat insonlar uchun manzara va dam olish joyi, balki turli meva-chevalar va boshqa ne'matlar manbaidir.

Oyatdan olinadigan foydalar:

• Alloh taolo yer yuzini insonlar uchun bejiz yaratmagan, balki unda har xil ne'matlar, jumladan, serdaraxt bog'larni ham joylashtirgan. Bu esa Allohning cheksiz rahmati va inoyatidan dalolatdir.
• Inson o'z atrofidagi tabiat go'zalliklariga nazar solib, ularning yaratilishidagi hikmatni o'ylab, Yaratganga shukr qilishi lozim.
• Bu oyat insonni tabiatni asrashga, undagi ne'matlardan oqilona foydalanishga va ularni buzmaslikka undaydi, chunki bu ne'matlar Allohning bandalariga bergan ulkan in'omidir.
• Qur'onning bu ta'biri inson qalbida Allohga bo'lgan muhabbatni kuchaytiradi va uni doimo shukr qilishga chorlaydi.