Ат-Тарик сүрөсү — Аят 2

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• وَمَا أَدْرَاكَ — «Саган эмне билдирди?», «Сен кайдан билесиң?» деген мааниде. Бул курандык ыкмада Аллах Таала адамзаттын акылы жетпей турган улуу нерселердин маанилүүлүгүн жана улуулугун баса белгилөө үчүн колдонот.
• الطَّارِقُ — «Түн ичинде келип кагылган нерсе» деген мааниде. Араб тилинде «тарак» деп түнү келип эшик каккан адамды айтышат. Бул жерде түнү пайда болуп, карангылыкты жарык кылган жылдыз — жаркыраган жылдыз маанисинде келген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта асманга жана түнү чыгып, карангылыкты жарык кылган жаркыраган жылдызга ант ичип, анын улуулугун жана маанилүүлүгүн баяндайт. «Сага эмне билдирди, бул Тарак деген эмне?» деп суроо берүү аркылуу адамдын көңүлүн бул жылдыздын улуулугуна жана анын жаратылышындагы ордуна бурмакчы болот. Бул жылдыз — түнү пайда болуп, өзүнүн нур менен карангылыкты жарык кылган, асмандагы эң жаркыраган жылдыздардын бири. Аллах Таала анын улуулугун ушунчалык баса белгилейт, анткени ал Өзүнүн кудуретинин жана жаратуучулук күчүнүн далилдеринен. Ошондой эле бул аят аркылуу ар бир жанга көзөмөлчү периште дайындалганын, ал адамдын бардык иш-аракеттерин жазып, кыямат күнү эсеп берүү үчүн сактап турганын эскертет. Башкача айтканда, Аллах Таала асмандагы улуу жылдыздарды жараткан Кудуреттүү Зат катары, адамдардын ар бир кыймыл-аракетин көзөмөлдөп, эсепке алып турат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудуретинин улуулугу: Аллах Таала түнү карангылыкты жарык кылган жаркыраган жылдыздарды жараткан. Бул Анын чексиз кудуретинин жана илиминин далили. Ошондуктан адам Аллахтын жараткан нерселерине терең ой жүгүртүп, Анын улуулугун таанууга умтулушу керек.
• Ар бир адамдын иши жазылат: Аят аркылуу ар бир жанга көзөмөлчү периште дайындалганын билебиз. Бул биздин жакшылык иштерди көбөйтүп, жамандыктардан алыс болууга түрткү берет. Кыямат күнү ар бир адам өз иши үчүн жооп берет.
• Курандын илимий кереметтери: Курандын түнү пайда болгон жаркыраган жылдыздар жөнүндө айтышы — анын илимий жактан дагы кереметтүү экенин көрсөтөт. Бул Курандын Аллах тарабынан түшүрүлгөн китеп экенин ырастайт.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу: Аят адамды асмандагы жылдыздарга жана жаратылышка көңүл буруп, алардын жаратуучусу жөнүндө ойлонууга чакырат. Бул ислам дининде илим менен ой жүгүртүүнүн маанилүү экенин көрсөтөт.
• Исламга болгон сүйүү: Курандын ар бир аяты адамды Аллахка жакындатуучу, Анын улуулугун таануучу жана жакшылыкка үндөөчү насааттарга толо. Бул аят да бизди Аллахтын кудуретин таанып, Ага ыклас менен ибадат кылууга, жакшылык иштерди кылууга чакырат.