Alaq surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nosi:

• Kallā (كَلَّا): Yo'q, unday emas! Bu so'z o'zidan oldingi gumon va da'volarni rad etish uchun kelgan.
• Lā tuti'hu (لَا تُطِعْهُ): Unga itoat qilma, uning so'zi va ishiga bo'ysunma.
• Usjud (وَاسْجُدْ): Robbингга sajda qil, Unga bo'ysunishni izhor et.
• Iqtarib (وَاقْتَرِب): Robbингга yaqinlash, Unga toat-ibodat orqali qutulishga harakat qil.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'z Payg'ambarini (sollallohu alayhi va sallam) dushmanlarining tahdid va to'siqlariga qarshi mustahkam turishga buyuradi. Abu Jahl kabi kofirlar Payg'ambarimizni (sollallohu alayhi va sallam) namoz o'qishdan qaytarishga urinardilar. Ular: "Agar Muhammadni sajda qilayotganini ko'rsam, boshini ezib tashlayman", deb tahdid qilishardi.

Alloh taolo bu oyatda Payg'ambariga (sollallohu alayhi va sallam) qat'iy buyruq beradi: "Kallā" — ya'ni, bunday emas, sen ularning gapiga quloq solma, ularning tahdidlaridan qo'rqma! "Lā tuti'hu" — unga (Abu Jahlga) itoat qilma, uning seni namozdan qaytarish haqidagi so'zini qabul qilma. Chunki ularning maqsadi seni haq yo'ldan to'xtatishdir.

So'ngra Alloh taolo unga eng buyuk ishni buyuradi: "Usjud va iqtarib" — sajda qil va Robbингга yaqinlash! Bu yerda Alloh taolo sajda orqali bandaning O'ziga eng yaqin bo'lishini bildiradi. Payg'ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) sajda qilganida, u Allohga eng yaqin bo'lgan holatda bo'ladi. Shuning uchun ham bu oyatda sajda qilish va Allohga yaqinlashish buyurilmoqda.

Bu oyat musulmonlarga katta saboq beradi: dushmanlarning to'siqlari, tahdidlari va hiyla-nayranglari hech qachon mo'minni Allohga ibodat qilishdan, Unga yaqinlashishdan to'xtata olmaydi. Aksincha, qiyinchiliklar va to'siqlar mo'minning iymonini yanada mustahkamlaydi.

Foydalar:

1. Mo'min hech qachon kofirlarning bosimiga berilib, Allohga ibodat qilishni tark etmasligi kerak. Chunki Allohning buyrug'i hamma narsadan ustundir.
2. Sajda — bandaning Allohga eng yaqin bo'lgan holatidir. Har bir sajda orqali inson Robbига yaqinlashadi va ma'naviy yuksaladi.
3. Dushmanlarning tahdidlari va to'siqlari mo'minni zaiflashtirmaydi, balki uning iymonini mustahkamlaydi va Allohga bo'lgan ishonchini oshiradi.
4. Alloh taolo o'z bandasini himoya qiladi. Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) bo'lgan tahdidlarga qaramay, Alloh uni o'z panohida saqlagan.
5. Bu oyat musulmonlarga sabr va matonatni o'rgatadi — haq yo'lda qat'iy turish, hech qanday to'siqqa qaramay Allohga ibodat qilishda davom etish.