Аль-Аляк сүрөсү — Аят 19

1. Сөздөрдүн мааниси:

• كَلَّا (калла): «Жок, андай эмес!» — мурунку айтылган сөздү четке кагуу жана тыйуу маанисиндеги сөз.
• لَا تُطِعْهُ (лā тутыгьху): «Ага баш ийбе» — анын айтканын аткарба, анын жолуна түшпө дегендик.
• وَاسْجُدْ (уасжуд): «Сажда кыл» — Раббиңе баш ийип, сажда кылып, моюн сун.
• وَاقْتَرِب (уактариб): «Жакында» — Аллахка таат-ибадат менен жакында дегендик.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын саламы болсун) кайрылып, ага зордук-зомбулук кылган, намаз окуганына тоскоол болгон залым адамга (Абу Жахилге) баш ийбөөнү буйруйт. Ал залым адам пайгамбарды коркутуп, намаздан тыйууга аракет кылган. Бирок Аллах ага: «Жок, ага баш ийбе!» — деп, анын сөзүнө кулак какпоону, анын айткандарына алданып калбоону эскертет. Анткени ал залымдын айтканы акыйкатка каршы, адашууга чакыруу эле.

Андан соң Аллах пайгамбарга эки нерсени буйруйт: биринчиси — сажда кылуу, башкача айтканда, намазды таштабай, Раббиңе баш ийип, сажда кылып, моюн сунуу; экинчиси — Аллахка жакындоо. Аллахка жакындоо дегенибиз — Ага таат-ибадат кылуу, буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу аркылуу Ага жакындашуу. Сажда — бул пенденин Раббисине эң жакын болгон абалы. Пайгамбар (ага Аллахтын саламы болсун) айткан: «Пенде Раббисине сажда абалында эң жакын болот». Ошондуктан сажда кылуу аркылуу Аллахка жакындайбыз.

Бул аяттагы «كَلَّا» (жок, андай эмес) деген сөз — мурунку аяттарда айтылган залымдын дооматтарын жана аракеттерин четке кагуу. Ал залым пайгамбарга зыян келтирем деп ойлогон, бирок Аллах ага мындай мүмкүнчүлүк бербейт. Ошондуктан пайгамбар ага баш ийбеши, коркпошу керек. Ал эми биз да бул аяттан сабак алып, каапырлардын, залымдардын, адашуучулардын сөздөрүнө алданып, аларга баш ийбешибиз керек. Тескерисинче, Аллахка сажда кылып, Ага жакындашыбыз зарыл.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Намаздан жана саждадан тайбай, Аллахка жакындоо: Бул аят бизди намаз окууга, өзгөчө сажда кылууга чакырат. Сажда — Аллахка эң жакын болуу мүмкүнчүлүгү. Ар бир саждада биз Аллахка жакындайбыз, дубаларыбыз кабыл болот.
• Залымдарга, адашуучуларга баш ийбөө: Бизди Аллахка жакындатууга тоскоол болгон, адашууга чакырган адамдарга баш ийбешибиз керек. Алардын сөзүнө алданып, Аллахтын жолунан тайбашыбыз зарыл.
• Аллахтын коргоосу: Пайгамбарга (ага Аллахтын саламы болсун) зыян келтирүүнү ойлогон залымга Аллах мүмкүнчүлүк берген эмес. Демек, Аллах Өзүнүн ыймандуу пенделерин коргойт. Биз Аллахка таянсак, эч бир залым бизге зыян келтире албайт.
• Исламдын жеңилдиги жана сулуулугу: Ислам бизди Аллахка жакындатуучу жолдорду көрсөтөт. Сажда, намаз, таат-ибадат — баары биздин пайдабыз үчүн. Аллах бизге зыян келтирүүнү каалабайт, тескерисинче, бизди Өзүнө жакындатууну каалайт. Бул — Исламдын чоң мээримдүүлүгү жана сулуулугу.
• Акыйкаттын жеңиши: Канчалык залымдар, каапырлар акыйкатка тоскоол болууга аракет кылбасын, акыйкат жеңет. Аллах Өз динин, Өз пайгамбарын коргойт. Биз да акыйкат жолунда бекем туруп, Аллахтын жардамына ишенишибиз керек.