Alaq surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• الرُّجْعَى — qaytish, oxir-oqibat boradigan joy.

Tafsir:

Ey inson! Bilingki, barcha ishlarning oxiri, qaytadigan joying — Robbинг (Parvardigoring)dir. Qiyomat kuni barcha bandalar tirilib, Robbining huzuriga qaytariladi. O'sha kuni har bir inson qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo oladi. Mol-davlatga berilib, o'zini kuchli hisoblab, Allohning chegaralaridan chiqib ketayotgan kishi ham, boshqa har qanday odam ham — hammasi oxir-oqibat Robbining huzuriga qaytadi. U zot hech kimning amalini zoye qilmaydi, yaxshilik qilganni yaxshilik bilan, yomonlik qilganni yomonlik bilan mukofotlaydi. Bu dunyoda o'zini katta tutib, haddidan oshganlar ham, zaif va ojizlar ham — barchasi teng ravishda Allohning huzuriga qaytariladi va Uning adolati oldida hisob beradi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o'z o'rnini eslatadi — u qanchalik kuchli, boy yoki obro'li bo'lmasin, oxir-oqibat Allohga qaytadi. Bu haqiqat insonni kamtarlikka va gunohlardan saqlanishga chorlaydi.
2. Qaytish joyi Allohning huzuri ekanini bilish mo'min qalbini sokinlik va ishonch bilan to'ldiradi. Chunki u biladiki, bu dunyoda ko'rgan har qanday jabr-zulm, adolatsizlik — qiyomat kuni adolatli tarozida o'z hisobini topadi.
3. Bu oyat insonni doimiy ravishda o'z amallarini nazorat qilishga, yaxshilik qilishga va yomonlikdan tiyilishga undaydi. Chunki har bir qadam, har bir so'z, har bir niyat — barchasi hisobga olinadi va qaytish kunida ko'z oldiga keltiriladi.
4. Allohga qaytish haqiqati mo'min uchun eng buyuk umid va tasalli manbaidir. Bu dunyoning o'tkinchi lazzatlari, vaqtinchalik mashaqqatlari — hammasi oxiri bor narsalar. Haqiqiy hayot esa, Alloh huzuridagi abadiy hayotdir.