Alaq surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• An ro'ohu – o'zini ko'rgani, ya'ni o'zini boy va mustaqil deb bilgani uchun.
• Istag'no – o'zini boy, hech kimga muhtoj emas deb hisoblash, mol-davlat va obro'-e'tiborga ega bo'lish.

Tafsir:

Ushbu oyatda insonning zaif tomoni bayon qilinmoqda: inson o'zini boy, kuchli va hech kimga muhtoj emas deb hisoblaganida, u haddidan oshib ketadi. Ya'ni, mol-mulk, obro'-e'tibor yoki biron bir dunyoviy ne'mat unga nasib etgach, u o'zini yetarli deb biladi va Allohga bo'lgan ehtiyojini unutadi. Natijada u Allohning chegaralarini buzadi, to'g'ri yo'ldan adashadi va kibr-u havo bilan ish tutadi. Bu holat uning gunohlarga qo'l urishiga, haqni inkor etishiga va odamlardan o'zini yuqori qo'yishiga sabab bo'ladi. Ammo inson o'ylab ko'rishi kerakki, boylik va kuch vaqtinchalikdir, oxir-oqibat hamma narsa Allohning huzuriga qaytadi va har kim qilgan amaliga yarasha jazolanadi.

Foydalar:

1. Inson o'zini boy va mustaqil deb bilishi uni kibrga olib boradi, kibr esa insonni halokatga yetaklaydigan eng xavfli illatlardan biridir. Shuning uchun har bir mo'min o'zini doim Allohga muhtoj deb bilishi lozim.
2. Boylik va dunyoviy ne'matlar inson uchun sinovdir. Kim bu sinovdan o'tib, shukr qilsa va kamtarlikni saqlasa, u albatta ulug' darajaga erishadi.
3. Ushbu oyat bizga o'z nafsimizni tarbiyalashni o'rgatadi: qachonki Alloh bizga biror ne'mat bersa, biz bundan kibrlanmasdan, balki bu ne'matning shukrini bajo keltirishimiz va boshqalarga yordam berishimiz kerak.
4. Islomda haqiqiy buyuklik mol-mulkda emas, balki taqvoda va Allohga bo'lgan itoatda ekanligini anglatadi. Bu esa insonni dunyoviy narsalarga berilib ketishdan saqlaydi va uning qalbini poklaydi.