Alaq surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• Ar'ayta – Ko'rdingmi? (ya'ni, bu ishning qanchalik dahshatli ekaniga hayron bo'lib so'roq qilish)
• Yanho – Qaytaradi, to'sqinlik qiladi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning namoz o'qishlariga to'sqinlik qilgan, o'zining kibr-u havosi va johilligi tufayli haddidan oshgan kishi – Abu Jahl haqida so'z yuritmoqda. Alloh taolo bu savol orqali insonlarni hayratga solmoqda: "Ko'rdingmi o'sha bandani, Allohning bandasi namoz o'qiyotganda unga to'sqinlik qiladigan kishini?" Bu savol ta'sirli va ogohlantiruvchi bo'lib, bunday qilmishning naqadar yomon va gunoh ekanligini ko'rsatadi.

Abu Jahl Makkada qudratli va obro'li kishi bo'lib, u Payg'ambarimizni Ka'ba yonida namoz o'qiyotganlarida ko'rib, uni qattiq tahqirlar va namozdan qaytarishga urinardi. U o'zining katta boyligi va qavmi orasidagi mavqeiga suyanib, haq da'vatini rad etar va unga qarshi kurashardi. Alloh taolo bu oyatda uning qilmishini fosh qilib, bunday xatti-harakatning oqibati haqida ogohlantiradi.

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Namoz – Islomning eng buyuk ibodatlaridan biri bo'lib, hech kim, hatto eng kuchli va obro'li kishi ham mo'minni namozdan qaytarishga haqli emas. Namoz – banda bilan Robbi o'rtasidagi aloqa vositasi bo'lib, uni tark etishga majburlash katta gunohdir.
2. Alloh taolo o'z bandalarining barcha ishlarini ko'rib turuvchidir. Zulm qiluvchi, haqni to'suvchi kishilar qanday kuch-qudratga ega bo'lmasin, ularning qilmishlari Allohning nazaridan chetda qolmaydi va ular qilgan ishlarining jazosini albatta oladilar.
3. Bu oyat mo'minlarga sabr va matonatni o'rgatadi. Payg'ambarimiz (s.a.v.) Abu Jahlning to'siqlariga qaramay, namozlarini davom ettirganlar. Mo'min ham to'siqlar va qiyinchiliklarga qaramay, o'z ibodatlarini va to'g'ri yo'lini davom ettirishi lozim.
4. Kibr va takabburlik insonni halokatga yetaklaydi. Abu Jahlning o'z mavqei va boyligiga suyanib, haqni inkor etishi uning halokatiga sabab bo'ldi. Alloh taolo bunday kishilarni xor qilishini va ularning makrlarini o'z boshiga aylantirishini bu oyatda ta'kidlamoqda.