Сура Худ pdf

Алиф-лам-ра. Шен аяташа хьукма /нийса/ деш долу‚ т1аккха /уьш хаза/ къастош долу жайна (Къуръан) ду /х1ара/ - Ша хьукма /нийса/ деш а, сов дика хууш а волчуьнгара (Делера).

Аш Iибадат цадархьама /цхьана/ Далла а бен. "Баккъалла а, со шуна Цуьнгара кхерамча а‚ хаамча а ву‚– аьлла.

Аш шайн Кхиош-Кхобучуьнга гечдар дехархьама‚ тIаккха аш тōба де Цуьнга – Цо шуна хаза бахам лур бу цIетоьхна (билгалъяккхина) хан тIекхаччалц‚ х1ор хьакъ долчунна шена дог1у хьакъ а д1алур ду. Шу юхадовлахь – со кхоьру шуна доккхачу /къемат/дийнан Iазапах .

Деле ду шун дIадерзар. И массо а хIуманна тIехь ницкъ болуш ву" .

Хьажахь! Баккъалла а, уьш бац шайн дегнаш къуьйлуш Цунах хьулдархьама . Хьажахь! Ткъа цара шайн бедар тIеюхуш Цунна ца хаьа цара къайладоккхург а‚ цара дIахьедийриг а? Баккъалла а, И хууш ма ву дегнашкахь дерг.

Цхьа а дийнат дац лаьттахь Далла тIехь шен рицкъ долуш бен‚ Цунна хаьа церан латтам а‚ церан дIагIойла а , – массо а билгалчу /Лавхь махьфуз/ жайна чохь ду.

И ву Ша кхоьллина стигланаш а‚ латта а ялх дийнахь, Цуьнан Iарш хина тIехь яра ‚ шу зерхьама‚ муьлха ву-те шух Iамалца вуно а диканиг. Ахь аьлча: "Баккъалла а, шу дендийр долуш ду деллачул тIаьхьа"‚ керстанаша аллане а эр ма ду: "Иза-м билггала бозбуунчалла ма дуй!"

Оха царах Iазап тIаьхьатеттича цхьа ягарйинчу ханна ‚ цара аллане а эр ма ду: "Стено сацийна и (Iазап)?" Хьажал! Ткъа и цаьрга деъначу дийнахь царах дIатилар ма дац! Уьш шех ца бēшаш хилларг царах дIа ма хьаьрчира.

Оха адаме Тхайгара къинхетам Iовшийтича‚ тIаккха Оха цунах и дIабаьккхича – и догдуьллург а‚ /Делан ниIматана/ керста а ма хуьлу.

Оха цуьнга ниIмат Iовшийтича, и схьалаьцначу бāланал тIаьхьа‚ цо аллане а эр ма ду: "Къинош дIадахна суна т1ера". Баккъалла а, и хазахеташ‚ куралла еш ма хуьлу.

Собар динарш‚ дика Iамалш йинарш боцурш. Ткъа х1окхарна гечдар а‚ йоккха ял а ю.

Хьо хила тарло хьайга делла цхьацца ваьхьий дуьтуш‚ цаьрца хьайн дог къуьйлуш цара олуш хиларна: "Хазна йоьссина хиллехьара цуьнга‚ я малик деънехьара цаьрца". Баккъалла а, хьо кхерамча ву. Дела массо а хIуманна тIехь векал ву.

Я цара āларна: "И цо кхоьллина" . Ахь āла: "Аш даладел, делахь, цунах тера итт сурат‚ шаьш кхоьллина долу. Кхайкха Дела воцчу шайна мегачаьрга‚ шаьш бакълуьйш хиллехь.

Цара шайна жоп ца лахь‚ шуна хаалаш, и Делан Iилманца доьссина дуйла а‚ И воцург кхин дела воцийла а. Шу хуьлий бусалбанаш ?"

Дуьненан дахар а‚ цуьнан хазалла а йезаш хиллачунна – церан /дикачу/ Iамалшна цу (дуьнена) чохь кхоччуш бекхам бийр бу Оха ‚ уьш цу (дуьнена) чохь /рицкъанах/ эшор бац.

Уьш бу шайна эхартахь /жоьжахатин/ цIе бен хир йоцурш. ХIаллакхили цара цу /дуьнена/ чохь динарг‚ харцдерг ду цара деш хилларг (пайда бац цара дуьненахь деш хиллачу дикачух, Делах кхоьруш уьш хилла бацахь).

Ткъа шен Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонна тIехь хилларг ‚ шена тIаьхьавозуш Цуьнгара теш а волуш ‚ цул хьалха /теш/ – Мусан жайна хилла /нахана/ имам а‚ къинхетам а - /тера ву деккъа дуьне дезачаьрга?/ – уьш цунах (Къуръанах) тешаш бу. Тобанех цунна керстаналла дечарна ваIда хилларг /жоьжахатин/ цIе ю. Хьо цунах шеконехь ма хилалахь. Баккъалла а, и хьан Кхиош-кхобучуьнгара бакъдерг ду хьуна. Делахь а, дукхахболу нах ца теша.

Мила ву ткъа зуламе ша Далла тIехь харцдерг кхоьллинчул? Уьш шайн Далла хьалха хIиттор ма бу‚ тешаша эр ма ду: "ХIорш бу и шайн Дела харцвинарш. Делан неIалт дац ткъа зуламхошна?!

Шаьш Делан некъах /нах/ дIатилош болчу‚ шаьш и бохо лууш болчу‚ – эхартана уьш керстанаш ма бу ".

Уьш ца хилира ницкъ кхочуш лаьттахь /хIумма хийца/, Дела воцург г1оьнчий (доладийраш) ца хилира царна. ТIеттIа Iазап ду царна. ЛадогIа ницкъ кхочуш ца хилира уьш‚ гуш ца хилира уьш.

Уьш бу шаьш шайна зен динарш‚ царах дIатилира цара кхуллуш хилларг.

Шеко йоццуш, уьш бу эхартахь шаьш ч1ог1а эшаме хир берш.

Баккъалла а, ийман диллинарш а‚ дика Iамалш йинарш а‚ шайн Кхиош-Кхобучунна муьт1ахь хилларш а,– уьш бу ялсаманин дай‚ уьш цу чохь гуттар хир бу.

Шина тобанан масал тера ду бIаьрзечун а, къорачун а‚ - гуш волчун а, хезаш волчун а масалах. Нислой уьш шиъ /тоба/ масалица? Шу ца кхета? /Дера ца нисло!/

Оха вахийтинера Нухь шен къомана тIе /олуш/: "Баккъалла а, со шуна билггала кхерамча ву.

/Цхьанна /Далла бен аш Iибадат ма дойла‚ баккъалла а, со кхоьру шуна лазош долчу дийнан Iазапах".

Цуьнан къомах цатешначеран элаша элира: "Тхуна-м ца го хьо, тхаьш санна, адам бен‚ тхуна ца го, шаьш ойла а ца йеш, хьуна тIаьхьахIиттинарш, тхох уггар сийсаза берш бен‚ тхуна ца го шун тхаьшна тIехь цхьа а дозалла‚ хIетте а, тхуна хета шу харцлуьйш дерш".

Цо (Нухьас) элира: "ХIай сан къам‚ гой шуна, со хилча сайн Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонна тIехь‚ Цо Шегара къинхетам а белча суна‚ ткъа шу цуьнца бIаьрзе хилча, оха шуна тIедуьллур ду иза, шуна ца луушехь? (Тхан ницкъ кхочур бац шуьга нуьцкъах дин тIелацийта).

ХIай сан къам! Ас шуьга цунна тIехь бāхам ца боьху‚ сан ял Далла тIехь а бен яц‚ со вац къахкор болуш ийман диллинарш. Баккъалла а, уьш дуьхьалкхетар болуш бу шайн Кхиош-Кхобучунна‚ делахь а, суна шу хета ца кхеташ къам.

ХIай сан къам! Хьан ларвийр вара со Делах, ас уьш къахкийча? Аш ойла ца йо?

Ас шуьга ца боху: "Соьгахь Делан хазнаш ю"‚ хьуламехь дерг а ца хаьа суна; ас ца боху: "Со малик ду"‚ ас ца олу шун бIаьргаш шайх ца бешачарах: "Дала диканиг лур дац царна". Далла дика хаьа цаьргахь дерг – иза дича, со хир вара, баккъалла а, зуламхойх".

Цара элира: "ХIай Нухь‚ тхоьца къийси ахь‚ тхан къийсам а алсамбаьккхи ахь‚ даийта тхуна айхьа тхуна хир ду аьлларг‚ хьо бакълуьйчарах хиллехь".

Цо элира: "И шуна доуьйтур ду Дала, Шена лаахь‚ шун ницкъ кхочур бац /и Iазап духатоха/.

Сан хьехамо а шуна пайда бийр бац‚ суна шуна хьехам бан лиъча а, Дела лууш хиллехь шу тилдала дита. И ву шу Кхиош-Кхобург‚ Цуьнга шу дIадерзор долуш а ду".

Я цара олу: "И цо ша кхоьллина" . Ахьа āла: "Нагахь и айса кхоьллинехь – суна тIехь ду-кх сайн къинош‚ со цIена ву-кх аш дечу къинойх".

Нухье ваьхьица хаам бира‚ хьан къомах цхьаммо а ийман дуьллур дац хьуна‚ шаьш хIинцале ийман диллинчара а бен‚ хьо гIайгIане ма вожалахь цара деш хилларг бахьанехь.

Кема де Тхан тергамца а‚ Тхан ваьхьица а‚ къамел ма делахь Соьга зулам диначарах лаций ‚ баккъалла, уьш хи буха бохуьйтур болуш бу.

Цо кема дора‚ Цуьнан къоман элий, шаьш уллохула чекх моссазза бовлу, цунах боьлура. Цо элира: "Шу тхох доьлу‚ т1аьхьа тхо шух доьлур ду, шу деларе терра.

ТIаьхьа хуур ду шуна‚ хьанна тIе Iазап догIур ду‚ цо ша сийсазвеш долу‚ /гуттар/ лаьтта долу Iазап шех хьаьрча дерг мила ву".

Тхан омра деъча, пеш кхехка йолаелча ‚ Оха элира: "Цунна т1е- хаае хIор /дийнатах/ шишша‚ хьан доьзалх а шена тIехь дош хьалхадаьлларг воцург‚ /массо а/ ийман диллинарг а". Ийман ца диллира цуьнца кIеззигчара бен.

Цо (Нухьас) элира: "ТIеховша цунна ‚ Делан цIарца ду цуьнан лелар а‚ сацар а. Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург сов гечдийриг а ву‚ къинхетаме верг а ву".

И (кема) лелара цаьрца тулгIенашкахь, шаьш лаьмнаш санна йолчу. Нухьас кхайкхира шен кIанте ‚ и вара юьстах лаьтташ: "ХIай сан кIанталг ! ТIе хаа тхоьца‚ ма хила керстанашца".

Цо элира: "Ас к1елхьарвалар лохур ду ламана т1ехь– цо ларвийр ву со хих". Цо (Нухьас) элира: "Тахана цхьаммо а ларвийр вац Делан омрах, Цо шех къинхетам бинарг бен". Цу шинна юккъе тулгIе хьаьвзира – иза хина бухабаханчарах хилира.

Элира /Дала/: "ХIай латта! Д1ахудал хьайн хи‚ ва хIай стигал! ДIасацаде /догIа/". Хи дIаделира‚ /Делан/ омра кхочушхилира. И сецира Джудияхь . Элира: "Декъаза хуьлда зуламе къам".

Нухьа кхайкхира шен Кхиош-Кхобучуьнга‚ элира /цо/: "Сан Кхиош-Кхобург! И сан кIант сан доьзалх ма ву‚ Хьан ваIда бакъ ма ю‚ Хьо хьукма дечарах уггар хьукма /нийса/ деш верг а ма ву!"

Элира /Дала/: "ХIай Нухь! И хьан доьзалх вац. Иза ву /шен/ 1амал дика йоцург . Соьга ма деха шегахь хьан Iилма доцург . Ас хьехам бо хьуна хьо ца хилийта цахуучарах".

Цо элира: "Сан Кхиош-Кхобург! Со Хьоьца ларло сайна Iилма шеца доцург Хьоьга дехарх. Ахь суна геч ца дахь‚ сох къинхетам ца бахь – со хир ву-кх эшначарах".

Аьллера: "ХIай Нухь! Охьавосса Тхоьгара кхерамазаллица а‚ беркатца а хьайна а‚ хьайца цхьаьна /кемана т1ехь/ хиллачу умматашна а . Оха шайна тIаьхьа бахам а лур болуш /цхьа кхин умматаш хир ду/‚ тIаккха Тхоьгара лазош долчу Iазапо схьалоцур бу уьш".

Уьш къайленан дийцарш ду‚ Оха хьоьга дуьйцуш долу ваьхьишца. Уьш хууш вацара хьо а /хIай Мухьаммад/‚ хьан къам а хIокхул хьалха. Собар де ахь. Баккъалла а, тIаьхье /Делах/ кхоьручарна ю.

Iадашка а церан ваша ХIуд /вахийтира Оха/. Цо элира: "ХIай сан къам‚ Iибадат де /цхьана/ Далла – Аллах1ана‚ И воцург кхин дела вац шуна‚ шу ма дац харцдерг кхуллуш бен .

ХIай сан къам! Цунна тIехь шуьга сайна мах ца боьху ас. Суна мах балар Ша со кхоьллина волчунна т1ехь бен дац. Шу хьекъале ца хуьлу?

ХIай сан къам! Гечдар дēха шайн Кхиош-Кхобучуьнга‚ тIаккха Цуьнга тōба де - Цо стигал йоуьйтур шуна шортта догIица (шортта дог1а доуьйтур ду шуна)‚ шун ницкъана тIе а ницкъаца совдохур ду Цо шу. Шу дIа ма дерзалаш къинош деш а долуш."

Цара элира: "ХIай ХIуд! Хьо ца веана тхоьга билгалонца‚ тхо ма дац тхайн деланаш д1атосур болуш хьан дош бахьанехь‚ тхо хир дац хьох тешарш.

Оха олу: "Тхан цхьаболчу деланаша зулам дина хьуна". Цо элира: "Баккъалла а, ас Дела хIоттаво теш‚ аш тешалла де со аш /Делаца/ накъост лацарх цIена ву алий

И Ша /Дела/ воцчух. Мекарло йе суна массара а‚ ца йеш тIаьхьа ма татталаш со.

Баккъалла а, со Далла тIетевжи‚ сан а‚ шун а Эла волчу. Цхьа а дийнат ма дац Цо шен к1уж лоцур болуш бен. Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург нийсачу новкъахь ма ву (нийса бекхам беш ву).

Шу духадовлахь /ас деъначух/ – ас шуьга дIакхачийна со шуьга дахьаш ваийтинарг. Сан Кхиош-Кхобучо тIаьхье шу доцчу /кхечу/ къомана хуьлуьйтур ю‚ аш Цунна цхьана а хIуманца зен дийр дац. Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург – массо а хIуманан лардархо ву!"

Тхайн омра деъча‚ Оха кIелхьарбехира ХIуд а‚ цуьнца болу ийман диллина хилларш а Тхайгарчу къинхетамца. Оха уьш кIелхьарбехира луьрачу Iазапах.

Вуьйш Iадаш бу – шайн Кхиош-Кхобучун аяташна инкарло йира цара‚ Цуьнан элчанашна Iеса хилира‚ хIор ца къарлучу, къизачу 1азапхочун (1азапечу паччахьан) омрана тIаьхьахIиттира уьш.

/Делан а, маликийн а, массо а нехан а /неIалт хьаьрчира царах хIокху дуьненахь а‚ къематдийнахь а. Хьовсал! Баккъалла а, Iадаша керстаналла ма дина шайн Кхиош-Кхобучунна. Хьовсал! Белла бовлийла и Iадаш‚ ХIудин къам!

Самудашна а церан ваша Салихь /т1евахийтира Оха/. Цо элира: "ХIай сан къам! Iибадат дейша /цхьана/ Далла-Аллах1ана‚ И воцург кхин дела ма вац шуна. Цо кхиийна шу лаьттах‚ цу т1ехь дāхийтина шу‚ Цуьнга гечдар деха‚ тIаккха Цуьнга тōба де. Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург гергахь а ву‚ жоп луш а ву".

Цара элира: "ХIай Салихь! Хьо ма варий тхуна юккъехь хIокхул хьалха хьох /тхайна т1ехь эла хиларе оха/ догдохуш верг. Ахь тхуна ца магадо оха Iибадат дар тхан дайша Iибадат дечунна. Баккъалла‚ тхо чIогIачу шеконехь ма ду ахь тхо шега кхойкхучух".

Цо элира: "ХIай сан къам! Гой шуна‚ со сайн Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонна тIехь хилча‚ Цо суна шегара къинхетам а белча‚ хьан гIо дийр дара суна Далла дуьхьал‚ со Цунна Iеса хилча? Аш суна сов ца боккху эшам а бен.

ХIай сан къам! хIара Делан эмкал ю шуна делил хилла‚ йиталаш и Делан лаьттахь яжа. Вониг ма делаш цунна - тIаккха гергарчу Iазапо схьалоцур ду шу".

Цара цунна (Дала яийтинчу эмкална) урс хьаькхира. Цо (Салихьа) элира: "Зовкх хьега шайн х1усамашкахь кхаа дийнахь . И харц доцу ваIда ду!"

Тхайн омра деъча, Оха кIелхьарваьккхира Салихь а‚ цуьнца ийман диллина хилларш а Тхайгара къинхетамца, цу дийнан сийсазаллах /1алаш а бира/. Баккъалла а, хьан Кхиош-Кхобург нуьцкъала верг а‚ веза верг а ма ву.

Зулам динарш /нуьцкъалчу/ маьхьаро схьалецира – шайн х1усамашкахь /белла/ бертал эгна Iуьйранга бевлира уьш,

Шаьш царна чохь ца 1ийнарш санна. Хьовсал! Баккъалла а, самудаша керстаналла дина шайн Кхиош-Кхобучунна. Хьовсал! Белла бовлийла и самудаш!

Тхан элчанаш (маликаш) баьхкира ИбрахIиме кхаъ боккхуш‚ цара элира: "Салам! ". Цо элира: "Салам!"‚ сихо йира цо кхаьрзинчу эсанца /хьешашна/ тIе ван.

Цунна гича церан куьйгаш цунна (эсанна) тIе ца кхочуш‚ иза царах шеконе велира‚ кхера а велира. Цара элира: "Ма кхера! Баккъалла а, тхо дахкийтина ЛутIин къомана тIе" /уьш хIаллакбан/.

Цуьнан (ИбрахIиман) зуда (Сарат) яра ирахIоьттина лаьтташ‚ и йелаелира. Оха цунна (Саратана) кхаъ баьккхира Исхьакъаца ‚ Исхьакъана тIаьххье – ЯIкъубаца.

Цо (Сāрата) элира: "Дакъаза ма яла со! Бер до ткъа ас‚ со-х къена зуда ма ю‚ хIара сан майра а къена стаг ма ву?! Ма тамаше хIума ду хIара!?"

Цара (маликаша) элира: "Хьо цецйолу Делан гIуллакхах? Делан къинхетам а‚ Цуьнан беркат а хуьлда шуна тIехь‚ хIай цIийнан охIла! Баккъалла а, Иза хастаме верг а‚ сийлахь верг а ма ву".

ИбрахIимах кхеравалар дIадаьлча‚ цуьнга кхаъ а беъча‚ Тхоьца (Тхан маликашца) къийса волавелира и ЛутIин къам бахьанехь (царна Iазап тIаьхьататтахьара бохуш, ийман дилла магара цара).

Баккъалла а, ИбрахIим эсала а‚ /нахана хуьлучу вонашна /лазаме верг а ‚ /тоба дарца Деле/ дIавирзинарг а ма ву".

ИбрахIим! Дита и ‚ Хьан Кхиош-Кхобучун омра деана‚ духатохалур доцу Iазап царна догIуш ду.

Тхан элчанаш (маликаш) ЛутIина тIебаьхкича‚ царна сингаттаме хилира иза‚ уьш бахьанехь дог гатделира цуьнан (шен къомо царна зен дан кхоьруш)‚ цо элира: "ХIара хала де ду!"

Цунна тIедеара цуьнан къам (цуьнан къоман нах)‚ сихха цунна тIебирзира уьш /хьешашца ирчаниг леладайта шайга, бохуш/‚ хьалха а бара уьш къинош деш. Цо (ЛутIас) элира: "ХIай сан къам! Кхузахь сан мехкарий бу‚ уьш мелхо а цIена бу шуна /маре бига/. Делах кхерийша‚ сийсаза ма вейша со сан хьешашна гергахь! Шух цхьа а кхетаме стаг вац?!"

Цара элира: "Хьуна хууш ма дара‚ хьан мехкаршца тхан гIуллакх дац‚ хьуна ма хаьа‚ тхуна хIун деза".

Цо элира: "Шуьца /къовса/ ницкъ белар-кха сан‚ онда гIортор елар-кха тIетовжа".

Цара (маликаша) элира: "ХIай ЛутI! Тхо хьан Кхиош-Кхобучун элчанаш ду‚ цкъа а хьуна /зен дан/ тIекхочур бац уьш. Хьайн доьзалца буьйса дакъошка йирзича, новкъа вāла. Т1ехьа ма хьожийла шух цхьа а (и ирча 1азап цагархьама), хьан зуда йоцург. Баккъалла а, цуьнга а кхочур ду цаьрга кхаьчнарг. Царна тоьхна хан – Iуьйре ю. Гергахь яц ткъа Iуьйре?"

Тхан омра кхаьчча‚ Оха цуьнан (ЛутIин юьртан) лакхенах лахе йира ‚ Оха царна тIе дагийначу лаьттан тIулгаш т1еделхийра,

билгалдаьхна хилла долу хьан Кхиош-Кхобучун гергахь. /Массо а/ зуламхошна гена дац и (иштта таIзар хила). (Хьан къомана генахь ма яц и церан Дала йохийна ярташ, хIай Мухьаммад).

Мадъянашка а церан ваша ШуIайб /вахийтира Оха/. Цо элира: "ХIай сан къам! цхьана Далла – Аллах1ана Iибадат де‚ И воцург кхин дела вац шуна. Юстар а‚ озар а эша ма де. Суна гуш ду шу диканехь‚ со кхоьру шу /эрчаллица/ юкъаозор долчу дийнан Iазапах.

ХIай сан къам! Кхочушде юстар а‚ озар а нийсонца‚ лаха ма йе нахана шайн хIуманаш‚ ма лелалаш лаьттахула, боьханиг даржош.

Делана гергахь бухадуьсурш дика ду шуна, шу муъма/нах/ делахь‚ со ма вац шуна лардархо".

Цара элира: "ХIай ШуIайб! Хьан дино (ламазо) омра до хьоьга тхан дайша шена Iибадат дийриг тхоьга дитийта я тхайн бахамех тхайна луург дан? Баккъалла а, хьо собаре а‚ нийсачу кхетамехь а ма ву" .

Цо элира: "ХIай сан къам! Гой шуна‚ со хиллехь сан Кхиош-Кхобучуьнгара билгалонна тIехь‚ Цо Шегара т1ехдика рицкъ делла суна. Суна ца лаьа шух къаста айса шуна магош доцчунна т1ехь . Со деккъа тодан лууш /шун хьал/ ву сайн ницкъ ма - кхоччу. Сан кхиам Делаца бен бац. Цунна тIетевжина со. Цунна тIе а воьрзу со /тоба дарца/.

ХIай сан къам! Соьца эгIаро даллане а тIе ма доуьйтийла шуна Нухьан къомана а‚ я ХIудин къомана а, я Салихьан къомана а т1едеънарг. ЛутIин къам а шуна дукха генахь а ма дац.

Шайн Кхиош-Кхобучуьнга гечдар деха‚ тIаккха тōба де Цуьнга. Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург къинхетаме верг а‚ Шена /Шен халкъ/ дезаш верг а ма ву".

Цара элира: "ХIай ШуIайб! Ахь дуьйцучух дукхадолчух тхо кхеташ ма дац‚ тхо хьо тхайлахь ледара хеташ ма ду. И хьан гергарнаш бацахьара, Оха тIулгаш диттина хир ма дара хьуна‚ хьо тхуна /кхин эццара/ хьомсара а ма вац ".

Цо элира: "ХIай сан къам! Ткъа сан гергарнаш безо бу шуна Делал? Аш Иза-м шайн букъа тIехьахь ма вити?! Баккъалла а, сан Кхиош-Кхобург аш дийриг /Шен 1илманца/ юкъалоцуш ма ву.

ХIай сан къам! Шайга далург де аш‚ аса а дийр ду /сайга далург/. ТIаьхьа хуур ду шуна‚ муьлхачунна т1едог1ур ду и сийсазвеш долу Iазап‚ мила ву харцлуьйш верг! Хьежа! Со а шуьца цхьаьна хьоьжуш верг ву".

Тхан омра деъча‚ Оха кIелхьарваьккхира ШуIайб а‚ цуьнца ийман диллинарш а Тхайгарчу къинхетамца. Зулам динарш маьхьаро схьалецира‚ шайн цIеношкахь бертал- беттабелла Iуьйренга бевлира уьш.

Цигахь ца баьхча санна /бисира уьш/. Хьовсал! Белла бовла и мадъянаш‚ Самудаш белла бовларе терра!

Муса вахийтира Оха Тхайн аяташца а‚ билгалчу делилаца а

ФирIавна а‚ цуьнан элашна а т1е – ФирIавнан гIуллакхна тIаьхьахIиттина бара уьш. ФирIавнан омра нийса ма дацара!

Шен къомана хьалхавер ву и къематдийнахь‚ цо буьгур бу уьш цIерга. Ма вон чугIойла ю уьш /шена/ чулохкург!

Кхузахь (дуьненахь) а неIалт хьаьрчира царах‚ къематдийнахь а /хьаьрчар ду/. Ма вон "совгIат" ду-кх и ша кхочучунна!

Уьш – яртийн хабарех ду‚ Оха дуьйцу уьш хьоьга. Царах лаьтташ ерг ю‚ /ялта санна/ хьаькхнарг а ю.

Оха зулам ца дина царна‚ хIетте а, шаьш шайна зулам дина цара. Дела а витина, шайга кхойкхуш болчу деланаша хIумманах а кIелхьар ца бехира уьш хьан Кхиош-Кхобучун омра деъначул тIаьхьа. Цара сов ца бехира уьш хIаллакхиларца бен.

Иштта ду хьан Кхиош-Кхобучун /зуламхой Iазапаца/ схьалацар‚ Ша зуламе йолу ярташ /Iазапаца/ схьалоцуш. Баккъалла а, Цуьнан схьалацар – чIогIа лазош ду-кх.

Баккъалла а, цу чохь делил ма ду ша эхартан Iазапах кхийринчунна‚ и де ду шена тIе нах гулбийр долу‚ и де ду ша гун долу.

Оха тIаьхьатоттур ма дац и ягарйинчу (къастийначу) ханна бен.

И де деъча, сино къамел дийр дац Цуьнан пурбанца бен. Царах декъазниг а хир ву‚ ирсениг а хир ву.

Дакъазабевлларш – уьш цIергахь хир бу‚ царна цигахь узарш а, мохь хьекхар а ду.

Гуттар лаьттар болуш бу уьш цу чохь, стигланаш а, латта а мел ду‚ хьан Кхиош-Кхобучунна луъучулла. Баккъалла а, хьан Кхиош-Кхобург /даима/ деш ма ву Шена луург.

Амма ирсе хилларш – бешахь хир бу‚ цу чохь гуттаренна буьсур болуш бу уьш, стигланаш а‚ латта а мел ду‚ хьан Кхиош-Кхобучунна луъучулла‚ ша хедар доцу совгIат а хилла.

Хьо шеконехь ма хилалахь хIокхара Iибадат дечух. Цара Iибадат деш ма дац хьуна хьалха шайн дайша ма-дарра бен. Баккъалла а, Оха царна кхачор ма ду шайн /Iазапан/ дāкъа, ца эшадеш.

Мусага жайна делира Оха‚ цу чохь а хилпалонаш хилира церан. Хьан Кхиош-Кхобучуьнгара дош хьалха ца даьллехьара, царна юккъехь кхиэл йина хир яра. Баккъалла а, уьш оцунах ч1ог1ачу шеконехь ма бу.

Баккъалла а, хIоранна хьан Кхиош-Кхобучо бекхам бийр ма бу шен Iамалашка хьаьжжина. Баккъалла а, Иза цара дийриг дика хууш верг ву.

Нисло ‚ хьайга омра ма- дди‚ хьо а, хьоьца цхьаьна ша тōба динарг а‚ /Делан дозанех/ тIех ма довла. Баккъалла а, Иза аш дийриг гуш ма ву.

Зулам диначарна тIе ма тийжа – /жоьжахатин/ цIаро схьалоцур ду шу‚ Дела воцург доладийраш бац шуна‚ тIаккха шуна гIо дийр дац.

Ламаз хIоттаде дийнан шина юьхьехь /1уьйранна а, суьйранна а/‚ буьйсанах цхьадолчу сахьташкахь а. Баккъалла а, дикчу Iамалша дIайоху вон Iамалш. Иза – дагадаийтар ду дагадоуьйтучарна.

Собар де ‚ баккъалла а, Дала эша ца йо дика Iамалш йечеран ял.

Хиллехьара-кха шул хьалха хиллачу тIаьхьенах бухадуьсучун дай‚ шаьш /нах/ духатухуш лаьттахь дечу буьйхачух. Оха шаьш царах кIелхьарбаьхначарах цхьа кIеззиг берш бен бацара-кха уьш. Зулам динарш тIаьхьабезира шайна делла хиллачу /хазчу/ хьолана‚ уьш хилира къинош деш берш.

Хьан Кхиош-Кхобург ца хилира зуламца ярташ хIаллакьеш, церан бахархой дика Iамалш еш а болуш.

Хьан Кхиош-Кхобучунна лиънехьара‚ нах цхьана /бусалба/ умматах хилийтина хир бара Цо. Уьш (дукха болу нах) дIа ца туьлу /бусалба динна/ хилпало йечарах

Хьан Кхиош-Кхобучо шайх къинхетам бинарш бен. Оцуьнан (къинхетаман) дуьхьа Цо уьш кхоьллина. Кхочушхили хьан Кхиош-Кхобучун дош: "Юзур ма ю Ас жоьжахати /шайт1анна т1аьхьах1иттинчу/ жинех а‚ нахах- массарех а"‚– аьлла долу.

Дерриг а дуьйцу Оха хьоьга элчанийн хабарех хьан дог шеца Оха чIагIдеш дерг. Цу чохь деана хьоьга бакъдерг а‚ хьехам а‚ муъма нахана дагадаийтар а.

Ахь āла цатешачаьрга: " Аш йе шайн 1амал шайна ма хеттара, Оха а йийр ю /тхешан 1амал тхайна ма хеттара/.

Хьовса‚ тхо а хьовсур ду!

Делан ю стигланийн а‚ лаьттан а къайле. Цуьнга дIадоьрзу массо а гIуллакх‚ Цунна Iибадат де‚ Цунна тIетовжа. Хьан Кхиош-Кхобург тергал ца деш вац аш дийриг.