یوسف سۈرىسى — ئايەت 44

1. سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَضْغَاثُ: «ضِغْث» سۆزىنىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، ئەسلىدە بىر باغلام ئوت-چۆپ، ئارىلاشما نەرسە دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە «ئارىلاشما، مەنىسىز، چۈشلۈك ئەمەس» دېگەن مەنىدە كەلگەن.
• أَحْلَامٍ: «حُلْم» سۆزىنىڭ كۆپلۈكى، ئۇيقۇدا كۆرۈلىدىغان نەرسە، يەنى چۈش دېگەن مەنىدە.
• تَأْوِيلِ: بىر نەرسىنى ئەسلىي مەنىسىگە قايتۇرۇش، بۇ يەردە چۈشنىڭ مەنىسىنى يېشىش، تەبىر قىلىش دېگەن مەنىدە.
• بِعَالِمِينَ: بىلگۈچىلەر، ئالىملار دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ زىنداندىكى ئىككى يولدىشىنىڭ چۈشىنى پادىشاھقا تەبىر قىلىپ بېرىشتىن ئىلگىرىكى ھەقىقەتنى بىزگە يەتكۈزىدۇ. پادىشاھ ئۆزى كۆرگەن چۈشنى ئەل ئارىسىدىكى ئالىملار ۋە چۈش تەبىرچىلىرىگە سۆزلەپ بېرىدۇ. ئۇلار پادىشاھنىڭ چۈشىنى ئاڭلاپ بولۇپ، ئۇنىڭغا: «بۇ چۈش ئەمەس، بەلكى ئۇيقۇدا كۆرۈلگەن ئارىلاشما، مەنىسىز خىياللاردۇر. بۇنداق ئارىلاشما چۈشلەرنىڭ ھېچقانداق تەبىرى بولمايدۇ. بىز بۇنداق ئارىلاشما چۈشلەرنى تەبىر قىلىشنى بىلمەيمىز» دەيدۇ.

ئۇلارنىڭ بۇ سۆزلىرى ئۇلارنىڭ چۈش تەبىر قىلىش ئىلمىدىن ھېچ نەرسە بىلمەيدىغانلىقىنى، ھەمدە پادىشاھنىڭ چۈشىنىڭ ھەقىقىي ۋە مۇھىم بىر ئىشارەت ئىكەنلىكىنى چۈشەنمىگەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇلار بىلگەن نەرسىسى ئاز، ئەقىللىرى چەكلىك بولغاچقا، ئاللاھنىڭ پادىشاھقا كۆرسەتكەن بۇ مۇھىم چۈشنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى چۈشىنەلمىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىلىم-ھېكمەت پەقەت ئاللاھ تائالانىڭ ئاتا قىلغان بەندىلىرىگە بېرىلىدۇ. يۇسۇف ئەلەيھىسسالام زىنداندا بولسىمۇ، ئاللاھ ئۇنىڭغا چۈش تەبىر قىلىش ئىلمىنى ئاتا قىلغان ئىدى. شۇڭا، بىز ھەر قانداق ئىشتا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭدىن ئىلىم ۋە ھېكمەت تىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئىلىمنى خالىغان بەندىسىگە بېرىدۇ، ھەمدە ھەر بىر ئىشنىڭ ئارقىسىدا بىر ھېكمەت بار. بىز ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىشىمىز، ھەمدە ئىلىم ئىگىلىرىگە ھۆرمەت قىلىشىمىز كېرەك.