یوسف سۈرىسى — ئايەت 45

1. ئايتىدىكى لۇغەتلىك سۆزلەر:

• وَقَالَ الَّذِي نَجَا مِنْهُمَا: ئىككىسىدىن قۇتۇلغان كىشى ئېيتتى. بۇ يەردە "ئىككىسى" دىن مەقسەت زىنداندىكى ئىككى يىگىت، "قۇتۇلغان" دىن مەقسەت ئۆلۈمدىن قۇتۇلغان كىشى، يەنى شاھنىڭ شەراب قۇيغۇچىسى.
• وَادَّكَرَ: ئەسلىگە ئالدى، ياد ئەتتى. بۇ يەردە يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىشىنى ۋە ئۇنىڭ چۈش يورۇش ئىلمىنى ئەسلىگە ئېلىشنى كۆرسىتىدۇ.
• بَعْدَ أُمَّةٍ: ئۇزۇن ۋاقىتتىن كېيىن، بىر مۇددەتتىن كېيىن. بۇ مۇددەت يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ زىنداندا قالغان ۋاقتىدۇر.
• أَنَا أُنَبِّئُكُم بِتَأْوِيلِهِ: مەن سىلەرگە ئۇنىڭ (چۈشنىڭ) يورۇشىنى خەۋەر قىلىمەن.
• فَأَرْسِلُونِ: مېنى ئەۋەتىڭلار. بۇ يەردە شاھقا قارىتىلغان سۆز بولۇپ، "مېنى يۇسۇفنىڭ يېنىغا ئەۋەت" دېگەن مەنىدە.

1. ئايتىنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە زىندانتىكى ئىككى يىگىتنىڭ بىرى — ئۆلۈمدىن قۇتۇلغان شەراب قۇيغۇچىنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ كىشى ئۇزۇن ۋاقىتتىن كېيىن يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنى ۋە ئۇنىڭ چۈش يورۇش ئىلمىنى ئەسلىگە ئالدى. شۇ چاغدا شاھ ئۇچرىغان چۈشنىڭ يورۇشىنى ھېچكىم بىلەلمەي، ھەممە ئادەم ھەيران قېلىپ قالغان ئىدى. شەراب قۇيغۇچى شاھقا: "مەن سىلەرگە بۇ چۈشنىڭ يورۇشىنى خەۋەر قىلىمەن، مېنى يۇسۇفنىڭ يېنىغا ئەۋەتىڭلار" دېدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىم بولىمىزكى، يۇسۇف ئەلەيھىسسالام زىنداندا ياتقان مەزگىلدە ھەم ئۆزىنىڭ چۈش يورۇش قابىلىيىتىنى يوقاتمىغان، بەلكى ئۇنىڭ ئىلمى ۋە پەزىلىتى ئۇنىڭغا ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلگەن ئالاھىدە ئاتا ئىدى. شەراب قۇيغۇچىنىڭ ئۇزۇن ۋاقىتتىن كېيىن ئەسلىگە ئېلىشى، ئىنساننىڭ ياخشىلىقنى ئۇنتۇپ قالسىمۇ، ئەمما ئاللاھنىڭ ئىلمى ۋە ھېكمىتى ھەر ۋاقىت ئۆز ۋاقتىدا ئاشكارا بولىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە سىناق ئىچىدە بولسىمۇ، ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىسىگە ئىلم ۋە ھېكمەت ئاتا قىلىدۇ. يۇسۇف ئەلەيھىسسالام زىنداندا ياتقان بولسىمۇ، ئۇنىڭ ئىلمى ۋە ئەخلاقى ئۇنىڭغا ھۆرمەت ۋە ئىززەت كەلتۈردى. شۇڭا، ھەر قانداق مۇسۇلمان قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا سەۋر قىلىشى، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشى ۋە ئۆز ئىلمىنى ئۆگىنىشتىن توختىماسلىقى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئەھۋالدا بەندىسىگە ياردەم قىلىدۇ ۋە ئۇنىڭ ئىلمىنى ئاشكارا قىلىدۇ.

بۇ ئايەت يەنە بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، باشقىلارغا ياردەم قىلىش ۋە ئۇلارنىڭ قىيىنچىلىقىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن تىرىشىش، ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشنىڭ بىر يولىدۇر. شەراب قۇيغۇچى يۇسۇف ئەلەيھىسسالامنىڭ ئىلمىنى ئەسلىگە ئېلىپ، شاھقا ياردەم قىلىش ئۈچۈن تىرىشتى. بىز ھەم بىر-بىرىمىزگە ياردەم قىلىشىمىز، ياخشىلىقنى تارقىتىشىمىز ۋە ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن نېمەتلىرىنى ئەسلىگە ئېلىشىمىز كېرەك.