Yusif surəsi — Ayə 44

Müəyyən sözlərin mənaları:

• Əzğas (أضغاث): Qarışıq, bir-birinə qarışmış dəstələr, xəyali və yalan görüntülər deməkdir. Bu söz, bitkilərdən yığılmış müxtəlif və qarışıq dəstələr mənasından götürülmüşdür.
• Əhlam (أحلام): Yuxuda görülən şeylər, yəni yuxular deməkdir.
• Təvil (تأويل): Bir sözün və ya yuxunun son mənasını, yozumunu və gerçək üzünü açıqlamaq deməkdir.

Təfsir:

Məlikin (padşahın) gördüyü yeddi arıq inəyin yeddi kök inəyi yeməsi və yeddi yaşıl sünbül ilə yeddi quru sünbül haqqındakı yuxusunu eşidən əyanlar və məclis əhli ona dedilər: "Bu gördüyün yuxu qarışıq və xəyali yuxulardandır. Belə qarışıq, bir-birinə zidd olan görüntülərin heç bir gerçəkliyi və mənası yoxdur. Biz bu cür qarışıq və mürəkkəb yuxuların yozumunu bilmirik. Bu yuxu, sadə və aydın yuxular kimi deyil ki, onun mənasını asanlıqla anlaya bilək. Ona görə də sənin bu yuxuna heç bir təvil və yozum verə bilmərik."

Bu cavab, onların acizliyini və bu sahədəki biliklərinin yetərsizliyini göstərirdi. Onlar yuxunun yozumunu bilmədiklərini etiraf edərək, bu işin öhdəsindən gələ bilməyəcəklərini bildirdilər. Lakin bu, Allahın hökmü ilə idi ki, Yusif peyğəmbərin (əleyhissalam) bu yuxunu yozması üçün zəmin hazırlansın və onun elmi və məqamı daha da aşkar olsun. Çünki Allah Öz bəndələrinə elm və hikmət bəxş edəndə, onların qarşısında heç bir çətinlik dayana bilməz.

Bu hadisədən bizə böyük bir ibrət dərsi var: Elmi və biliyi yalnız Allahdan diləməli, çətin məsələlərdə Ona üz tutmalıyıq. Çünki həqiqi elm sahibləri belə, bəzi məsələlərdə aciz qala bilərlər. Lakin Allahın izni ilə, Onun seçdiyi bəndələri ən çətin məsələlərin həllini taparlar. Bu, möminlərə ümid verir ki, çətinliklər qarşısında ümidsizliyə qapılmasınlar, Allahın köməyinə və elminə güvənsinlər.