Йусуф сүрөсү — Аят 44

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَضْغَاثُ: «ضِغْث» сөзүнүн көптүк түрү, мааниси — ар кандай нерселердин аралашмасы, чаташкан нерсе. Бул жерде «аралаш, маанисиз түштөр» дегенди билдирет.
• أَحْلَامٍ: «حُلْم» сөзүнүн көптүк түрү — түштө көрүлгөн нерселер, түштөр.
• تَأْوِيلِ: Түштү жоруп, анын маанисин чечмелөө, түшүндүрүү.
• بِعَالِمِينَ: Билүүчүлөр, илими бар адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Падыша өзүнүн түшүн жордуруп көрүү үчүн чакырган адамдар (кепчилер жана дубагерлер) ага мындай деп жооп беришти: «Сенин көргөн түшүң — ар кандай ойлордун аралашмасынан пайда болгон маанисиз, чаташкан түш. Мындай аралаш түштүн эч кандай жоругу жок, биз мындай чаташкан түштөрдү чечмелөөнү билбейбиз».

Алар падышанын түшүнүн чыныгы маанисин түшүнө албастыктарын, ал тургай мындай чаташкан түштү жоруп берүү илими өздөрүндө жоктугун моюнга алышты. Бул алардын чыныгы илимден куру кол экендигин көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят аркылуу Аллах Таала бизге чыныгы илимдин жана билимдин канчалык баалуу экенин көрсөтүп турат. Падышанын кепчилери өздөрүнүн билими жетишсиз экенин моюнга алышканы — чындыкты таануунун белгиси.
• Түш жоруу илими Аллах тарабынан айрым пенделерге берилүүчү өзгөчө илим экенин түшүнөбүз. Юсуф пайгамбарга (алайхи-с-салам) бул илим Аллах тарабынан берилген эле.
• Адам өзү билбеген нерсесин моюнга алып, «билбеймин» деп айтуусу — бул да илимдин жана акылмандыктын белгиси. Тескерисинче, билбегенин билем деп айтуу — наадандык.
• Бул окуя бизге Аллахтын кудуретүү менен Юсуф пайгамбардын илиминин ортосундагы айырманы көрсөтөт: падышанын кепчилери жоруп бере албаган түштү Юсуф пайгамбар Аллахтын жардамы менен жоруп берет. Бул Аллахтын пенделерине берген жакшылыктарын эскертет.
• Ошондой эле бул аят бизди сабырдуулукка жана Аллахка таянууга чакырат: кыйынчылык учурунда Аллах жардам берерин унутпайбыз, анткени Аллах эң жакшы жардам берүүчү.