Йусуф сүрәсе — Аять 47

Сүзләрнең мәгънәләре:

• дәәбән – тырышып, бик нык тырышлык белән, өзлексез рәвештә.
• фәзәруһү – аны калдырыгыз, саклагыз.
• сүнбүлиһи – башаклары эчендә.
• иллә калилән – аз гына микъдардан башка.

Аять тәфсире:

Йосыф галәйһиссәлам патшаның төшенә тәгъбир биреп, болай диде: "Сез, иҗтиһад һәм тырышлык белән, бер-бер артлы җиде ел буе иген икәрсез. Ул еллар уңышлы, мул булыр. Әмма бу уңышның бөтенесен ашап бетермәгез. Һәр елны урып-җыйган игенне башаклары белән бергә саклагыз, чөнки башак эчендә сакланган бөртекләр озак вакыт бозылмый, корткычлардан да саклана. Тик ашар өчен генә аз гына өлешен алып, ярма итеп кулланырсыз. Бу саклык ярдәмендә сез җиде ел дәвамында муллыкны туплап, киләчәк авыр елларга әзерләнерсез".

Бу тәфсирдә Йосыф пәйгамбәрнең төшен аңлатуы түгел, ә аның халыкка киләчәк авырлыкларга каршы әзерләнергә өйрәтүе күрсәтелә. Ул аларга икътисадый планлаштыру һәм акыллы сакчыллык юлын өйрәтә. "Дәәбән" сүзе аша эшнең даимилеге һәм тырышлыгы, ә "сүнбүлиһи" сүзе аша саклау ысулының осталыгы аңлашыла.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Киләчәкне уйлап эш итү – мөэмин кеше бүгенге муллык белән генә чикләнми, киләчәк авырлыкларга каршы акыллыча әзерләнергә тиеш. Бу – Аллаһының рәхмәтенә ышанып, сәбәпләргә тотынуның бер өлеше.
2. Тырышлык һәм даимилек – уңышка ирешү өчен тырышып, өзлексез эшләү кирәк. Ислам динендә эшчәнлек һәм тырышлык – гыйбадәтнең бер төре.
3. Сакчыллык һәм планлаштыру – Аллаһы биргән нигъмәтләрне акыл белән файдалану, артык саранлыкка да, исрафка да юл куймыйча, уртача юлны тоту – мөэминнең сыйфаты.
4. Гыйлемнең кыйммәте – Йосыф пәйгамбәрнең төшне тәгъбирләве аның Аллаһыдан бирелгән гыйлеменең бөеклеген күрсәтә. Гыйлем – кешене авырлыклардан коткаручы яктылык.
5. Җәмәгать мәнфәгате – Йосыф пәйгамбәр үзенең киңәше белән бөтен ил халкын ачлыктан саклап кала. Бу – мөэминнең үз җәмәгате өчен кайгыртучанлыгы үрнәге.