Isro surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• Qarya – qishloq, shahar yoki aholi manzili.
• Muhlika – halok qiluvchi, yo'q qiluvchi.
• Mu'azzibuha – azob beruvchi.
• Azaban shadid – qattiq, og'ir azob.
• Masṭūran – yozilgan, bitilgan.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda kofir va payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqargan qishloq va shaharlarga nisbatan tahdidini bayon qilmoqda. Ya'ni, Qiyomat kunigacha qaysi bir qishloq yoki shahar aholisi kufrda davom etsa, ularga albatta ikki xil jazodan biri yetib keladi: yo ularni butunlay halok qilish orqali dunyoda yo'q qiladi (masalan, avvalgi ummatlarga bo'lgani kabi), yoki ularni qattiq azobga giriftor qiladi – masalan, qatl qilish, ocharchilik, kasallik yoki turli ofatlar bilan. Bu hol, ya'ni har bir kofir qavmning jazosini belgilash, Allohning azaliy ilmi va hukmi bilan bo'lib, u Lavhul-Mahfuzda oldindan yozib qo'yilgan va muqarrardir. Bu hukm hech qachon o'zgarmaydi va albatta amalga oshadi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'minlarga Allohning adolati va qudratini eslatadi. Kofirlar qanchalik kuchli bo'lmasin, ularning jazosi muqarrar ekanini bilish mo'minlarning qalbini taskin beradi va ularni sabrga chorlaydi.
• Alloh taoloning har bir ishi hikmat bilan ekanini va hech narsa bejiz yaratilmaganini, balki hammasi oldindan belgilangan taqdir asosida sodir bo'lishini uqtiradi. Bu esa insonni tavhidga, ya'ni Allohning yagona hukmdor ekaniga ishonchni mustahkamlaydi.
• Oyatdan olingan eng katta saboq – gunoh va kufrdan qaytish, tavba qilishga shoshilishdir. Chunki azob kelishidan oldin tavba qilgan kishi najot topadi, azob esa faqat kufrda davom etganlarga keladi. Bu mo'minlarni doimo yaxshi amallarga intilishga va gunohlardan saqlanishga undaydi.