Аль-Исра сүрөсү — Аят 59

1. Кыргызча маанилери:

• ﴿وَمَا مَنَعَنَا﴾ — Бизди токтоткон жок, бизден тоскон жок.
• ﴿أَن نُّرْسِلَ بِالْآيَاتِ﴾ — аят-белгилерди (мужизаларды) жиберүүнү.
• ﴿إِلَّا أَن كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ﴾ — мурункулар аларды жалганга чыгарганынан башка себеп жок.
• ﴿ثَمُودَ﴾ — Сомууд (Салих пайгамбардын коому).
• ﴿النَّاقَةَ﴾ — төө.
• ﴿مُبْصِرَةً﴾ — ачык-айкын, көрүнүктүү.
• ﴿فَظَلَمُوا بِهَا﴾ — ага карата залымдык кылышты, аны жалганга чыгарышты.
• ﴿تَخْوِيفًا﴾ — коркутуу, эскертүү.

1. Түшүндүрмө:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ﷺ) мындай деп билдирет: мушриктер сени пайгамбарлыгыңдын чындыгын далилдөө үчүн ачык мужизаларды (мисалы, өлүктөрдү тирилтүү сыяктуу) талап кылышканда, Биз аларды жибербейбиз. Мунун себеби — мурунку коомдорго ушундай мужизалар берилгенде, алар аны жалганга чыгарып, натыйжада азапка кабылышкан. Эгерде сен сураган адамдарга да ошол эле мужизалар берилсе, алар да жалганга чыгарып, кыйроого учурар эле. Бул жерде Аллах аларга мөөнөт берүүнү чечти, себеби кыямат күнү алардын убада кылынган убактысы.

Андан соң Аллах Сомууд коомунун окуясын мисал келтирет: Биз Салих пайгамбарга чоң, ачык-айкын мужиза — төөнү бердик. Бирок алар ага ыйман келтирбей, аны жалганга чыгарып, өздөрүнө залымдык кылышты. Ошонун натыйжасында алар тез арада азапка кабылышты. Демек, мужизаларды жиберүүнүн негизги максаты — адамдарды коркутуп, эскертип, алардын ыйманга келишине түрткү берүү. Бирок эгерде адамдар мужизаларды көргөндөн кийин да ыйман келтирбесе, анда аларга азап келет.

1. Пайдалар:

• Бул аят Аллахтын адилеттигин жана ырайымын көрсөтөт: Ал адамдарга мужизаларды жиберип, аларды коркутуп эскертет, бирок алар ыйман келтирбесе, азапка кабылышат.
• Мужизаларды талап кылуу ыймандын ордун баса албайт; чыныгы ыйман — жүрөктөн ишенүү жана пайгамбарга ээрчүү.
• Мурунку коомдордун окуялары биз үчүн сабак: алар мужизаларды көрүп да жалганга чыгарышкан, ошондуктан биз мужиза күтпөй эле, Куранга жана пайгамбардын сүннөтүнө ээрчишибиз керек.
• Аллахтын эскертүүлөрү анын ырайымынын белгиси; Ал бизди ойгонтуу үчүн аяттарын жиберет, ошондуктан биз алардан сабак алып, тообо кылышыбыз керек.
• Ислам дини акылга жана далилге чакырат, бирок акылдан тыш мужизаларга таянуу эмес, терең ишенимге жана жакшы амалдарга негизделет.