Аль-Кахф сүресі — Аят 41

1. Сөздердің мағынасы:

• يُصْبِحَ — таң ату, айналу, болып қалу деген мағынада.
• مَاؤُهَا — бақтың суы.
• غَوْرًا — жерге сіңіп кеткен, тереңге кеткен, қол жетпейтін болған.
• تَسْتَطِيعَ — қабілетің жету, шамаң келу.
• طَلَبًا — іздеу, табу, қол жеткізу.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала бақ иесінің өз бақтарына масаттанып, Аллаһты ұмытып кеткен адамға айтқан сөзін жалғастырады. Ол мүмін адам өзінің бақтары туралы айтқанда: «Аллаһ қаласа, Раббым маған сенің бағыңнан да жақсысын береді, ал сенің бағыңа аспаннан апат жіберіп, ол тақыр, өсімдіксіз жерге айналуы мүмкін. Немесе оның суы жерге сіңіп кетіп, мүлде құрғап қалуы мүмкін» — деген.

Яғни, егер бақтың суы жер астына терең сіңіп кетсе, оны ешбір құралмен, ешбір күшпен қайта шығаруға шамаң жетпейді. Судың болмауы — бақтың да өмірінің тоқтауы деген сөз. Ағаштар қурап, бақ түгелдей жойылып кетеді. Бұл — Аллаһтың құдіретінің алдында адам баласының дәрменсіздігін, байлық пен дәулеттің Аллаһтың қалауымен ғана тұрақты болатынын көрсететін мысал.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті шексіз — Ол бір сәтте берген нығметін тартып алуға да қабілетті. Сондықтан әрбір игілік үшін Аллаһқа шүкір ету керек.
• Байлық пен дәулетке масаттанбау — адам байлығына сеніп, тәкаппарлық танытпауы тиіс, өйткені бәрі Аллаһтың қолында.
• «Аллаһ қаласа» деп айту — әрбір істе Аллаһтың еркіне мойынсұнып, Оған тәуекел ету — мүміннің әдебі.
• Нығметтің қадірін білу — су, жер, бақ — бәрі де Аллаһтың сыйы. Олардың қадірін біліп, игілікке пайдалану — иманның белгісі.
• Ақыретке дайындық — дүниелік бақ-дәулет уақытша, ал мәңгілік өмір — ақырет. Сондықтан жүректі дүниеге байлап қоймай, Аллаһтың разылығын іздеу керек.

Осы аят арқылы Аллаһ Тағала бізге дүниенің өтпелі екенін, әрбір нығметтің Оның қалауымен ғана бар екенін ұғындырады. Бұл — мүмін жүрегін жұмсартып, Аллаһқа деген шүкіршілік пен тәуекелді арттыратын ұлы ғибрат.