سوره کهف — آیه 41

معانی کلمات:

• غَوْرًا: آبی که در زمین فرو رفته و به آن دسترسی نباشد.
• طَلَبًا: جستجو و تلاش برای یافتن چیزی.

تفسیر آیه:

این جمله ادامه سخن مرد مؤمن و صالحی است که به دوست کافر و مغرور خود پند میداد. او در بیان عاقبت نافرمانی و کفران نعمت، به دو احتمال اشاره میکند: یکی اینکه عذابی از آسمان بر آن باغ نازل شود و زمین آن صاف و لغزنده گردد، به گونهای که هیچ گیاهی در آن نروید و هیچ قدمی بر آن استوار نماند. و دیگری اینکه آبی که آن باغ از آن سیراب میشد، به قدری در اعماق زمین فرو رود که دیگر هیچ راهی برای رسیدن به آن نباشد. اگر آب چنین غائب شود، درختان و گیاهان خشک میشوند و باغ به کلی نابود میگردد. در این صورت، هر قدر تلاش کنی و هر وسیلهای به کار ببری، نخواهی توانست آن آب را بیابی و به آن دست یابی. این هشدار نشان میدهد که نعمتهای الهی به اراده او باقی میماند و با ناسپاسی، ممکن است به یکباره از دست بروند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای الهی پایدار نیستند مگر با شکرگزاری و اطاعت؛ کفران نعمت، زوال آن را در پی دارد.
• انسان نباید به امکانات مادی خود مغرور شود، زیرا هر لحظه ممکن است خداوند آنها را سلب کند.
• قدرت خداوند بینهایت است و او میتواند آب را که مایه حیات است، از دسترس بشر خارج سازد؛ پس باید همواره به او توکل کرد و از عذابش بیم داشت.
• این آیه درس عبرتی است که مال و فرزند، معیار برتری نزد خدا نیستند؛ بلکه ایمان و عمل صالح موجب سعادت است.
• مؤمن باید در نصیحت دیگران، با مهربانی و استدلال، آنان را به یاد قهر و لطف الهی بیندازد و امید به رحمت خدا را در دل آنان زنده نگه دارد.