Аль-Бакара сүрәсе — Аять 118

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَوْلَا — нигә, әллә ни өчен... түгелме?
• آيَةٌ — могҗиза, галәмәт, дәлил.
• تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ — аларның йөрәкләре охшаш, бер-берсенә тиң.
• يُوقِنُونَ — нык ышаналар, шиксез иман китерәләр.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә надан кешеләрнең — әһле китаптан һәм мөшрикләрдән булган кайбер кешеләрнең — үҗәтлек һәм дошманлык белән әйткән сүзләрен хәбәр итә. Алар Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә: "Нигә Аллаһы безнең белән үзе сөйләшми, безгә турыдан-туры синең рәсүлең икәнеңне әйтми? Яки безгә синең дөреслегеңне күрсәтә торган аерым могҗиза китерми?" — дип әйттеләр. Алар бу сүзләрне хакны эзләп түгел, бәлки хакны кире кагу һәм мәсхәрә итү өчен әйттеләр.

Аллаһы Тәгалә аларга җавап итеп әйтә: Болардан элек тә үткәннәрдәге кавемнәр үз рәсүлләренә шушы ук сүзләрне әйткәннәр иде. Аларның вакытлары һәм урыннары төрле булса да, йөрәкләре бер-берсенә охшаш — барысы да көферлектә, үҗәтлектә һәм хактан баш тартуда бертигез булганнар. Бу күрсәтә ки, кеше табигате үзгәрми — һәр заманда наданнар хак дәлилләргә карамастан, үзләренең ялгыш таләпләрен кабатлыйлар.

Әмма Аллаһы Тәгалә үзенең аятьләрен, могҗизаларын һәм дәлилләрен инде ачык итеп бәян иткән. Бу аятьләрдән файдаланучылар — чын күңелдән ышанучылар, йөрәкләре белән раслаучылар гына. Аларга һәр аять ачык дәлил булып хезмәт итә, һәм алар шикләнмичә иман китерәләр. Ә инде үҗәтлек һәм дошманлык белән хакны кире кагучыларга, хәтта иң зур могҗизалар китерелсә дә, ул файда бирмәс.

Гыйбрәтләр:

• Кешедән турыдан-туры могҗиза таләп итү — хакны кабул итмәүчеләрнең иске гадәте, бу яңа нәрсә түгел. Хакны кабул итү өчен чын ихлас һәм хакны эзләү кирәк.
• Аллаһы Тәгалә үзенең рәсүлләренә җитәрлек дәлилләр һәм могҗизалар биргән, әмма алардан файдалану кешенең үз ихтыярына бәйле.
• Иман — Аллаһының аятьләренә шиксез ышанып, күңел белән кабул итүдән гыйбарәт. Чын мөэминнәр өчен һәр аять — җитәрлек дәлил.
• Үҗәтлек һәм тәкәбберлек кешене хактан читләштерә, ә тыйнаклык һәм чын күңелдән эзләнү — туры юлга алып бара.