Аль-Бакара сүрөсү — Аят 118

1. Сөздөрдүн мааниси:

• لَوْلَا — «эмне үчүн... эмес», «эмнеге...» деген суроо-талап маанисиндеги сөз.
• آيَةٌ — «белги», «белги-белги», «моожиза» — пайгамбардын чындыгын тастыктаган далил.
• تَشَابَهَتْ — «окшошту», «бирдей болду».
• يُوقِنُونَ — «анык ишенишет», «эч шек-күмөнсүз ынанышат».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта илимсиз, акыйкатты түшүнүүгө аракет кылбаган адамдардын сөзүн баяндайт. Алар пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы чыгып: «Эмне үчүн Аллах биз менен түздөн-түз сүйлөшпөйт? Же бизге өзүбүзгө таандык ачык бир моожиза келбейт?» — деп талап кылышты. Алар муну менен пайгамбардын чындыгына ишенүүнү эмес, тескерисинче, өздөрүнүн текеберлигин жана каршылыгын көрсөтүштү.

Аллах Таала аларга жооп берип: «Сенден мурунку адамдар да ушундай эле сөздү айтышкан» — дейт. Башкача айтканда, мурунку каапыр коомдор да өз пайгамбарларына ушундай эле талаптарды коюшкан. Бул жерде алардын жүрөктөрү окшош экендиги, баары бирдей каапырлыкка, текеберликке жана акыйкатты четке кагууга барышканы айтылат. Заман өзгөрсө да, алардын ой жүгүртүүсү жана жүрөктөрүндөгү оору бирдей болгон.

Андан соң Аллах Таала: «Биз аят-белгилерди анык ишенүүчү адамдар үчүн ачык-айкын кылдык» — дейт. Башкача айтканда, Аллахтын белгилери жана далилдери ачык, бирок аларды көрүп, түшүнүп, ишенүү үчүн адамдын жүрөгү ачык, акыйкатты кабыл алууга даяр болушу керек. Текеберлик жана каршылык менен мамиле кылган адамдар эч кандай моожизаны көрсө да ишенишпейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты издөө — ар бир адамдын милдети. Аллах Таала аят-белгилерди ачык кылган, бирок аларды түшүнүү жана ишенүү үчүн адам өзүнүн жүрөгүн ачык кармоосу керек.
• Текеберлик жана каршылык — акыйкаттан алыстоонун себеби. Мурунку коомдор да, кийинкилер да текеберликтен улам акыйкатты четке кагышкан. Бул бизге сабак болушу керек: акыйкатты кабыл алууда текеберликтен алыс болуу зарыл.
• Ислам — акыл жана жүрөк менен кабыл алынуучу дин. Аллах Таала адамдарды моожизаларга эмес, акыл-эс жана ой жүгүртүү аркылуу ишенүүгө чакырат. Кур'андагы аят-белгилер адамды ойлонууга, изилдөөгө жана акыйкатты табууга багыттайт.
• Ынанып ишенүү — бакыттын жана тынчтыктын булагы. Аллах Таала «анык ишенүүчү адамдар үчүн» аяттарын ачык кылганын айтат. Демек, чын жүрөктөн ишенген адам Аллахтын белгилерин көрө билет жана алардан насаат алат. Бул адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет.
• Кур'ан — бардык адамдарга жеткиликтүү жол көрсөткүч. Аллах Таала аяттарын ачык-айкын кылганын билдирет, демек, ар бир адам аны окуп, түшүнүп, өз жашоосунда колдоно алат. Бул Исламдын жалпы адамзатка арналган дин экендигин көрсөтөт.