સૂરા અલ-બકરા — આયત 118

શબ્દોની સમજૂતી:

• لَوْلَا (લૌલા): અહીં એનો અર્થ "કેમ નહીં" અથવા "શું માટે નહીં" છે, એટલે કે તેઓ માંગ કરી રહ્યા હતા કે શા માટે આવું નથી થતું.
• يُكَلِّمُنَا اللَّهُ (યુકલ્લિમુનલ્લાહુ): અલ્લાહ આપણી સાથે સીધો વાત કરે.
• آيَةٌ (આયાહ): ચિહ્ન, નિશાની, મોઅજિઝો (ચમત્કાર).
• تَشَابَهَتْ قُلُوبُهُمْ (તશાબહત કુલૂબુહુમ): તેમના દિલ એકસમાન થઈ ગયા, એટલે કે તેમના હૃદયની સ્થિતિ એક જ પ્રકારની બની ગઈ.
• يُوقِنُونَ (યૂકિનૂન): તેઓ દૃઢ વિશ્વાસ ધરાવે છે, કોઈ શંકા વિના યકીન કરે છે.

આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યા):

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં જણાવે છે કે જે લોકો જ્ઞાનથી વંચિત છે — એટલે કે જેઓ સત્યને સમજવા અને સ્વીકારવા તૈયાર નથી — તેઓ હઠ અને જિદ્દના કારણે કહેવા લાગ્યા કે અમારી સાથે અલ્લાહ પોતે સીધો વાત કેમ નથી કરતો, અથવા અમને કોઈ ખાસ ચિહ્ન કે મોઅજિઝો કેમ નથી મળતો જે તારી પયગંબરીની સચ્ચાઈ સાબિત કરે? આવી જ માંગણી પહેલાંના જમાનાના કાફિરોએ પણ તેમના પયગંબરો સાથે કરી હતી. આ બધાના દિલ એકસમાન છે — કુફ્ર, હઠ અને અંધકારમાં સરખા છે. અલ્લાહ તઆલા કહે છે કે અમે અમારી નિશાનીઓ અને આયતોને સ્પષ્ટ રીતે બયાન કરી દીધી છે — પણ તે ફક્ત એવા લોકો માટે જ ફાયદાકારક છે જેઓ દૃઢ વિશ્વાસ ધરાવે છે અને સત્યને શંકા વિના સ્વીકારે છે. જેઓ હઠીલા છે અને સમજવા જ નથી માંગતા, તેમના માટે કેટલી પણ નિશાનીઓ આવે તો પણ તેઓ ઈમાન નહીં લાવે.

આ આયતમાંથી મળતો બોધ અને ફાયદા:

1. ઈમાનની શરત સમજણ અને નમ્રતા છે: અલ્લાહની નિશાનીઓથી ફાયદો ફક્ત તે જ લોકો ઉઠાવે છે જેઓ ખુલ્લા દિલે સત્ય સ્વીકારવા તૈયાર હોય. હઠ અને અહંકાર ઈમાનનો રસ્તો રોકે છે.
2. પયગંબરોની માંગણી હંમેશા એકસરખી રહી છે: પહેલાંના લોકોએ પણ તેમના પયગંબરોને એવી જ માંગણીઓ કરી હતી — આ દર્શાવે છે કે અજ્ઞાનતા અને હઠની બીમારી સમય સાથે બદલાતી નથી.
3. અલ્લાહે પુરાવા પૂરા કરી દીધા છે: અલ્લાહ તઆલાએ કુરઆન અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) દ્વારા એટલા સ્પષ્ટ પુરાવા આપી દીધા છે કે જે સમજવા માંગે તેને કોઈ શંકા ન રહે. વધારાની માંગણી કરવી એ હઠ સિવાય કંઈ નથી.
4. યકીન (દૃઢ વિશ્વાસ) એ સાચા ઈમાનની કુંચી છે: જે વ્યક્તિ યકીન સાથે અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર ઈમ