Sure Bakara — Ayet 118

Kelime Anlamları:

• Leyse ya'lemûn (لا يعلمون): Bilmeyenler, ilimden nasibi olmayanlar, hakikati kavrayamayanlar.
• Lev lâ (لولا): "Keşke", "olsaydı ya", "niçin" anlamında teşvik ve taleb ifade eden bir edat.
• Âyet (آية): Mucize, açık delil, Allah'ın kudretine işaret eden alamet.
• Teşâbehet (تشابهت): Birbirine benzedi, aynı hale geldi.
• Yûkınûn (يوقنون): Kesin olarak inananlar, şüpheye düşmeyenler, kalpleri hakikate tam teslim olanlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, cahil ve inatçı kimselerin Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) yönelttikleri mantıksız ve haksız taleplerini bizlere haber vermektedir. Bu kimseler, "Allah bizimle doğrudan konuşsaydı ya da bize özel bir mucize gelseydi ya!" diyerek iman etmekten kaçınıyorlardı. Oysa onların derdi gerçeği öğrenmek değil, bahane bulmaktı. Çünkü Allah Teâlâ, Peygamberi aracılığıyla onlara en büyük mucize olan Kur'an'ı göndermiş, akıl ve kalp sahipleri için sayısız deliller yaratmıştı.

Yüce Allah, bu âyette onların bu tutumunun yeni olmadığını, daha önceki kavimlerin de peygamberlerine aynı sözleri söylediklerini bildirmektedir. "Onlardan öncekiler de tıpkı bunların söyledikleri gibi söylemişlerdi." Yani bu inat, kibir ve hakikate karşı direnme hali, insanlık tarihi boyunca süregelmiş bir hastalıktır. "Kalpleri birbirine benzedi" ifadesi, bu insanların kalplerinin önceki inkârcıların kalpleriyle aynı olduğunu, aynı katılığı, aynı körlüğü ve aynı sapkınlığı taşıdığını gösterir. Mekân ve zaman değişmiş ama kalplerdeki hastalık aynı kalmıştır.

Âyetin sonunda ise Yüce Allah, rahmet ve hikmetinin bir tecellisi olarak şöyle buyurur: "Biz âyetleri, kesin olarak inanan bir kavim için apaçık beyan ettik." Yani Allah'ın delilleri, mesajları ve mucizeleri herkese gönderilmiştir; fakat bunlardan ancak kalbi hakikate açık olan, samimiyetle arayan ve kesin iman sahibi olanlar faydalanır. İman, gözle görmekle değil, kalbin teslimiyetiyle olur. Nitekim tarihte nice mucizelere şahit olup da yine inkâr edenler olmuştur.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize çok önemli bir ders verir: İman, bahane aramakla değil, kalbi temizlemekle kazanılır. Allah'ın gönderdiği Kur'an, Peygamberimizin sünneti ve kâinattaki sayısız deliller, bizim için yeterlidir. Önemli olan, bu delillere açık bir kalp ve teslimiyet dolu bir gönülle yaklaşmaktır. Rabbimiz, bizi kesin iman sahiplerinden eylesin, kalplerimizi hakikate açık, inat ve kibirden uzak kılsın. Âmin.