بقرہ سۈرىسى — ئايەت 134

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• تِلْكَ: ئەنە شۇ، دېگەن مەنىدە.
• أُمَّةٌ: جامائەت، قەۋم، مىللەت.
• قَدْ خَلَتْ: ئاللىبۇرۇن ئۆتۈپ كەتتى، يوق بولدى.
• كَسَبَتْ: ئۇلار قازانغان، قىلغان ئەمەللىرى.
• كَسَبْتُمْ: سىلەر قازانغان، قىلغان ئەمەللىرىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

بۇ ئايەت ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ئەۋلادلىرى ھەققىدە بولۇپ، ئۇنىڭ مەزمۇنى مۇنداق: ئەنە شۇ ئۆتكەن جامائەت — يەنى سىلەردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ئاتا-بوۋىلىرىڭلار — ئاللىبۇرۇن ئۆتۈپ كەتتى، ئۇلار ئۆز ئەمەللىرىنىڭ نەتىجىسىنى كۆرىدۇ. ئۇلار قىلغان ياخشى-يامان ئەمەللىرى ئۆزلىرىگە، سىلەر قىلغان ئەمەللىرىڭلار سىلەرگە مەنسۇپ. ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرى ئۈچۈن سىلەر سوراققا تارتىلمايسىلەر، ئۇلارمۇ سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلار ئۈچۈن سوراققا تارتىلمايدۇ. ھەر كىم ئۆز قىلغان ئەمىلىگە قاراپ جازا-مۇكاپات ئالىدۇ، ھېچ كىم باشقىنىڭ گۇناھى بىلەن جاۋابكار بولمايدۇ. شۇڭا ئۆتكەنلەرنىڭ ئەمەلى سىلەرنى ئۆز ئەمەلىڭلارنى ئويلىنىشتىن چەكلەپ قويماسلىقى كېرەك. چۈنكى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن باشقا، ھېچ كىمگە ئۆزىنىڭ ياخشى ئەمىلىدىن باشقا نەرسە پايدا بەرمەيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ھەر كىم ئۆز ئەمىلىگە مەسئۇل بولىدۇ، باشقىلارنىڭ قىلمىشى ئۈچۈن سوراققا تارتىلمايدۇ. بۇ ئادالەتنىڭ ۋە شەخسىي مەسئۇلىيەتنىڭ مۇھىم ئاساسىدۇر.
• ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ تارىخىدىن ئىبرەت ئېلىش لازىم، ئەمما ئۇلارنىڭ ئەمەلى بىزنى ئۆز ئەمەلىمىزنى ياخشىلاشتىن چەكلىمەسلىكى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ھەر بىر ئادەمنىڭ ئۆز ئەمىلى ئارقىلىق نىجات تاپىدىغانلىقىنى، ئاتا-بوۋىنىڭ ياخشىلىقى ياكى يامانلىقى بىلەن ئەمەس، بەلكى ئۆز ئىمانى ۋە تەقۋاسى بىلەن قىممەت تاپىدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ.
• بۇ ئايەت ئادەمنى ئۆز ئەمىلىنى ياخشىلاشقا، ۋاقىتنى غەنىمەت بىلىپ ياخشى ئىشلارنى قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئادالەتلىك ھۆكۈمى ۋە رەھمىتى ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەل قىلغان كىشىلەر ئۈچۈن زور ئۈمىد ۋە تەسەللىدۇر.