Аль-Бакара сүресі — Аят 134

1. Сөздердің мағынасы:

• تِلْكَ — "анау", "сол" дегенді білдіретін сілтеу есімдігі.
• أُمَّةٌ — қауым, ұрпақ, топ.
• خَلَتْ — өтті, өмірден озды, артта қалды.
• كَسَبَتْ — жинады, істеді, тапты (жақсылық немесе жамандық іс-әрекетті білдіреді).
• تُسْأَلُونَ — сұраласыңдар, жауап бересіңдер.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Ыбырайым (ғ.с.) мен Жақып (ғ.с.) сияқты өткен ұрпақтар туралы айтылып жатқан жерде келген. Алла Тағала бұл аятта былай деп хабарлайды: ол — өтіп кеткен бір қауым. Олар өздері істеген істеріне жауапты, ал сендер өздерің істеген істеріңе жауаптысыңдар. Олардың жасаған амалдары үшін сендер сұралмайсыңдар, сендердің амалдарың үшін олар сұралмайды. Яғни әркім тек өз ісіне жауап береді, ешкім басқаның күнәсін арқаламайды, ешкім басқаның жақсылығымен де пайда көрмейді. Әр адамның тағдыры өз қолында — ол не жақсылық жасаса, соған лайық сый алады, не жамандық жасаса, соған лайық жаза алады. Өткен ата-бабалардың істері сендерді өз амалдарыңды ойлаудан алшақтатпауы керек. Өйткені Алланың рақымынан кейін адамға тек өзінің істеген ізгі амалы ғана пайда береді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Жеке жауапкершілік: Әр адам тек өз ісі үшін жауап береді. Басқаның ісі үшін ешкім жауапкершілік көтермейді. Бұл — әділдіктің үлгісі.
• Ата-бабаға сүйену жеткіліксіз: Тек ата-бабамыз мұсылман болды деп мақтану жеткіліксіз. Әркім өз амалын түзеуі керек.
• Үміт пен жауапкершілік тепе-теңдігі: Алланың рақымы зор, бірақ оған жетудің жолы — ізгі амал жасау. Бұл адамды жақсылыққа құлшындырады.
• Исламның әділдігі: Исламда әділетсіздік жоқ — ешкім біреудің күнәсімен жазаланбайды, ешкім біреудің жақсылығымен сыйланбайды. Бұл — Исламның адамгершілікке, әділдікке шақырған діні екенін көрсетеді.
• Құранның даналығы: Құран адамды өткенмен айналыспай, бүгінгі күнмен, өз өмірімен және Аллаға деген жауапкершілігімен өмір сүруге шақырады. Бұл — адамды рухани сергектікке, жауапкершілікке жетелейтін ұлы ілім.