Сураи Аль-Бакара — Оят 165

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

• Андод — ҷамъи "нидд", яъне монандҳо, шарикон, бутҳое, ки бо Худо баробар дониста мешаванд.
• Мин дуниллоҳ — ғайр аз Худо, ба ҷуз Худо.
• Ашадду ҳуббан — дӯстдоштаашон қавитар, муҳаббаташон сахттар.
• Қувва — неру, тавоной, қудрат.
• Ҷамӣан — ҳамагӣ, тамоман, пурра.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди Мутаъол хабар медиҳад, ки бо вуҷуди он ҳама далелҳои равшан ва нишонаҳои ошкоро, боз баъзе аз одамон ғайр аз Худо чизҳоеро ба худоӣ мегиранд ва онҳоро шарики Худо қарор медиҳанд. Онҳо ин бутҳо ва маъбудҳои сохтаро мисли Худо дӯст медоранд ва ба онҳо муҳаббат ва таъзим мекунанд, ки ин танҳо сазовори Худованди ягона аст.

Аммо муъминон — онҳое, ки ба Худо ва рӯзи охират имон овардаанд — ба Худо аз ин гумроҳон ба маъбудҳои сохтаашон муҳаббати қавитар доранд. Зеро муъминон тамоми муҳаббати худро барои Худои ягона хос кардаанд ва касе ва чизеро шарики Ӯ намесозанд. Онҳо Худоро дар ҳар ҳол — дар хушӣ ва дар сахтӣ, дар фаровонӣ ва дар тангиҳо — дӯст медоранд ва танҳо ба Ӯ таваккул мекунанд. Вале мушрикон маъбудҳои худро танҳо дар рӯзҳои хушӣ ва осоиш дӯст медоранд; ҳангоми бало ва сахтӣ танҳо Худоро мехонанд ва маъбудҳои сохтаашонро фаромӯш мекунанд. Ин худи нишонаи он аст, ки муҳаббати муъминон ба Худо пок ва самимӣ аст.

Сипас Худованд мефармояд: агар ситамгарон — онҳое, ки бо ширк ба худ зулм кардаанд — ҳолати худро дар охират медиданд, он гоҳ ки азобро бо чашми худ мушоҳида мекунанд, яқин мекарданд, ки тамоми қувват ва ғалаба танҳо аз они Худост ва Ӯ бар ҳама чиз тавоност. Онҳо мефаҳмиданд, ки Худо дар азоб додан бисёр сахт аст ва ҳеҷ кас наметавонад аз азоби Ӯ бигрезад. Агар онҳо ин ҳақиқатро дар дунё медонанд, ҳаргиз ба Худо шарик намеоварданд ва ғайр аз Ӯ касеро намепарастиданд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки муҳаббат ва ибодат танҳо барои Худои ягона бояд бошад; ҳеҷ чиз ва ҳеҷ кас набояд бо Ӯ баробар дониста шавад.
• Муҳаббати муъминон ба Худо бояд самимӣ, пок ва доимӣ бошад — дар ҳар ҳол, на танҳо дар рӯзҳои хушӣ.
• Ин оят ба мо мефаҳмонад, ки қувват ва қудрати ҳамагӣ аз они Худост ва ҳеҷ кас ба Ӯ баробар нест.
• Худо дар азоб додан сахт аст, аммо дарҳои тавба ҳамеша кушода аст — ҳар касе, ки то ҳанӯз гумроҳ шудааст, метавонад ба сӯи Худо баргардад ва муҳаббати худро ба Ӯ хос кунад.
• Ин оят моро ба сӯи имони пок ва ихлоси комил даъват мекунад, то ки дар сафи муъминони ростқавл қарор гирем ва аз ширк ва гумроҳӣ дур бошем.