સૂરા અલ-બકરા — આયત 265

શબ્દોના અર્થ:

• ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ: અલ્લાહની રઝા (પ્રસન્નતા) શોધવી, ફક્ત તેની ખુશી માટે ખર્ચ કરવો.
• تَثْبِيتًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ: પોતાના મનની દૃઢતા અને વિશ્વાસ સાથે, એટલે કે અંતરની પ્રસન્નતા અને યકીન સાથે ખર્ચ કરવો.
• جَنَّةٍ: બગીચો, બાગ.
• بِرَبْوَةٍ: ઊંચી અને સપાટ જમીન પર, જ્યાં પાણી ભરાય નહીં અને પાણી સુધી પહોંચવામાં પણ અડચણ ન થાય.
• وَابِلٌ: જોરદાર ભારે વરસાદ.
• أُكُلَهَا: તેનું ફળ, તેની ઉપજ.
• ضِعْفَيْنِ: બમણું, એટલે કે એક વર્ષમાં બીજા બગીચા કરતાં બે ગણું ફળ આપે.
• طَلٌّ: હળવો અને સતત પડતો વરસાદ, ઝરમર.

આયતનો તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા તે લોકોની ઉપમા આપે છે જેઓ પોતાની સંપત્તિ ફક્ત અલ્લાહની પ્રસન્નતા મેળવવા માટે અને પોતાના અંતરની પૂર્ણ દૃઢતા અને વિશ્વાસ સાથે ખર્ચ કરે છે — એટલે કે તેઓ દિલથી રાજી થઈને, અલ્લાહના વચન પર યકીન રાખીને, અને એ જાણીને ખર્ચ કરે છે કે જે તેઓ આપે છે તે તેમના માટે જે છોડી દીધું છે તેના કરતાં વધુ સારું છે. આવા લોકોની ખર્ચની ઉપમા એક ઊંચી અને ફળદ્રુપ જમીન પરના બગીચા જેવી છે, જેના પર ભારે વરસાદ પડે તો તે બમણું ફળ આપે છે. અને જો ભારે વરસાદ ન પડે તો હળવો ઝરમર વરસાદ પણ તેના માટે પૂરતો થાય છે, કારણ કે તેની જમીન પોતે જ ઉત્તમ અને ફળદ્રુપ છે. આ જ રીતે ઇખલાસ (નિષ્ઠા) સાથે આપેલું દાન — ભલે ઓછું હોય કે વધુ — અલ્લાહ તેને કબૂલ કરે છે અને તેનો બદલો બમણો કરે છે. અલ્લાહ તઆલા તમારા દરેક કાર્યને જોનારો છે, તેના માટે કોઈ વસ્તુ છુપાયેલી નથી. તે ઇખલાસ કરનારા અને દેખાવ કરનારા બંનેને ઓળખે છે અને દરેકને તેના ઇખલાસ અનુસાર બદલો આપશે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઇખલાસની અહમિયત: દાન અને ખર્ચ ફક્ત અલ્લાહની ખુશી માટે હોવો જોઈએ, લોકોને બતાવવા માટે નહીં. ઇખલાસ સાથે કરેલું થોડું કાર્ય પણ અલ્લાહ પાસે ઘણું મૂલ્યવાન છે.
2. અલ્લાહના વચન પર યકીન: મોમિન તે ખર્ચ કરે છે જાણીને કે અલ્લાહ તેનો બદલો ચોક્કસ આપશે, અને જે તે આપે છે તે તેના માટે વધુ સારું છે.
3. અલ્લાહની કરુણા અને ઇનામ: અલ્લાહ ઇખલાસ સાથે કરેલા દાનને ભલે ઓછું હોય, તેને સ્વીકારે છે અને તેનો બદલો બમણો કરે છે — જેમ ફળદ્રુપ બગીચો ભારે વરસાદ ન પડે તો પણ ઝરમર વરસાદથી ફળ આપે છે.
4. **અલ્લાહ