Suuratu Al-Hajj — Aaya 36

1. Maanaaji kelme ɗe ngoni haa ɓeydaandi faamde nder ndee aaya:

• Al-Budn (الْبُدْنَ): Ko ɗi ngoni nagge e na'i mawndi ɗi nafataake Alla (hadiyuuji). Innde ndee ummii ko e mawngu ɓanndu maɓɓe.
• Sha'aa'irullaah (شَعَائِرِ اللَّهِ): Ko maandeeji e aalaaji diina Alla ɗi o yamiri yo teddiniree.
• Sawaaffa (صَوَافَّ): Ko ɗi ngoni darnde e koyɗe tati, koyngal nayaɓal e ɗi ngoni ko ɓoornaandi ngam ɗi dogataa.
• Wajabat junuubuhaa (وَجَبَتْ جُنُوبُهَا): Ko ɓanndu maɓɓe yanii e leydi ɓaawo ɓe njaɓɓii ɗi.
• Al-Qaani' (الْقَانِعَ): Ko miskiinoowo mo ɓiɗɗii e ko o heɓi, o ɗaɓɓataa yamnde, o yooɗi ko Alla hokki mo.
• Al-Mu'tarr (الْمُعْتَرَّ): Ko miskiinoowo mo woni e ɗaɓɓude ballal, o yalti ngam yamnde.

1. Firo aaya ndee:

Alla no wi'a: Men waɗanii on nagge e na'i mawndi ɗi nafataake Alla (hadiyuuji) ɗi ngoni jeyaaɗi e maandeeji diina Alla ɗi o yamiri yo teddiniree. Ina woodani on nder maɓɓe nafaaji ɗiɗi: nafa aduna (ñamndu e ɓeyngu) e nafa laakara (njoobaari e mbarjaari). Nde njabbiton ɗi, ciftoree innde Alla e hoore maɓɓe, hara ɗi ngoni darnde e koyɗe tati, koyngal nayaɓal e ɗi ngoni ko ɓoornaandi. Nde ɓanndu maɓɓe yanii e leydi, ñaamee e maɓɓe, hokkee kadi miskiinoowo mo ɓiɗɗii e ko o heɓi o ɗaɓɓataa yamnde, e miskiinoowo mo yalti ngam yamnde. Ko wano nii Men newanii on ɗi, hara ɗi mbaawi wonde ko mawndi e semmbe, ngam no njettiranon Alla ɓural Makko ngal.

1. Nafaaji ɗi ndee aaya waajotoo:

• Alla no ɗaɓɓiri yimɓe ɓen yo teddinir ɗi O waɗi maandeeji diina Makko, tawde ɗum no ɓeyda ɓe ɓadtaade Alla.
• Nder hadiyuuji ɗin ina woodi nafa aduna e nafa laakara wonande jeyɓe ɗi e ɓen ɓe ndokkaa e maɓɓe.
• Ciftorde innde Alla e hoore hadiyuuji ɗin no holli wonde kala golle ɗe mbaɗoton ngam Alla ina foti fuɗɗaade e innde Makko.
• Alla no ɗaɓɓiri yo ñamndu hadiyuuji ɗin ñaamee, hokkee kadi miskiineeɓe ɓen, hara ɓe ceertii e sifaaji ɗiɗi: ɓen ɓe ɗaɓɓataa yamnde e ɓen ɓe ɗaɓɓata. Ɗum no holli wonde diina Alla ina reena yimɓe ɓen fof, ina ɓeyda ɓe e ɓernde yurmeende.
• Alla no newanii yimɓe ɓen nagge e na'i mawndi ɗi ɓe mbaawi roondude e mum en, hara ɗi mbaawi wonde ko mawndi e semmbe, ngam ɓe njejjita ɓural Alla e dow maɓɓe.
• Ɗum fof ko noddaango ngam yettude Alla e kala ko O newanii men, tawde yettude Alla ko ɗum woni laawol ɓeydorgol neema e dow men.