Ан-Нур сүрәсе — Аять 6

Сүзләрнең мәгънәләре:

• يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ – үз хатыннарына зина кылуны нисбәт итәләр (гаеплиләр).
• شُهَدَاءُ – шаһитләр.
• إِلَّا أَنفُسَهُمْ – үзләреннән башка (ягъни шаһитләр юк).
• فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ – аларның берсенең шаһитлеге – Аллаһ исеме белән дүрт мәртәбә шаһитлек бирү.
• إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ – ул, әлбәттә, дөрес сөйләүчеләрдән.

Аять тәфсире:

Бу аять ирләрнең үз хатыннарына зина кылу гаебен ташлау хакында сөйли. Әгәр бер ир үз хатынын зина кылуда гаепләсә, ләкин аның сүзләрен раслый торган шаһитләре булмаса — башка кешеләр аның сүзен күрмәгән булса, яки дүрт шаһит китерә алмаса — ул вакытта аңа махсус хөкем кагыйдәсе кулланыла.

Мондый ир хаким (казый) алдында Аллаһ исеме белән дүрт мәртәбә ант итеп, үзенең хатынына зина нисбәт итүдә дөрес сөйләүче икәнлеген расларга тиеш. Бу дүрт шаһитлек — аның гаебен раслаучы дәлил булып тора. Әгәр ул дүрт мәртәбә Аллаһ белән ант итеп шуны әйтсә, ул үзе җәзадан (хәддән) котыла, чөнки аның сүзенә ышаныла. Әмма моннан соң бишенче мәртәбә ул үзенә ләгънәт теләргә тиеш — әгәр ул ялган сөйләсә, Аллаһның ләгънәте үзенә булсын дип әйтергә тиеш. Бу — аның эшендә ихласлыгын һәм дөреслеген көчәйтү өчен бик мөһим шарт.

Бу хөкем ирнең хатынына яла ягудан саклану өчен дә, хатынның да үзен яклау хокукын бирү өчен дә бирелгән. Чөнки мондый эшләрдә гадәттә шаһитләр булмый, ә гаилә серләре ике кеше арасында кала. Шуңа күрә Аллаһ гадел хөкем билгеләгән.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ислам дине гаилә намусын һәм абыруен бик югары дәрәҗәдә саклый. Берәү дә башка кешегә, хәтта үз хатынына да, җитди дәлилләрсез яла ягарга тиеш түгел.
2. Аллаһ һәр эштә гаделлекне өйрәтә: ирнең сүзе дә, хатынның сүзе дә игътибарсыз калмый, һәркемгә үз хокукын яклау мөмкинлеге бирелә.
3. Бу аять мөселманнарны дөреслеккә һәм ихласлыкка өнди — Аллаһ исеме белән ант итү — бик зур җаваплылык, ул кешене ялганнан тыеп тора.
4. Ислам шәригате һәр хәлдә дә җәмгыятьнең чисталыгын саклауны күздә тота, ә гаилә — җәмгыятьнең нигезе, шуңа күрә аны саклауга аерым игътибар бирелә.