Nur surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• يرمون أزواجهم — o‘z xotinlarini (zino bilan) ayblaydilar, ularga bo‘hton uyushtiradilar.
• شهداء — guvohlar, shohidlar.
• إلا أنفسهم — o‘zlaridan boshqa hech kim (guvoh bo‘lmasa).
• شهادة — guvohlik berish, qasamyod bilan tasdiqlash.
• أربع شهادات بالله — to‘rt marta Alloh nomiga qasamyod qilish.
• لمن الصادقين — albatta, rostgo‘ylardandir.

Tafsir:

Bu oyat er-xotin o‘rtasidagi o‘ta nozik va og‘ir masalaga — erning o‘z xotinini zino bilan ayblashiga oid hukmni bayon qiladi. Agar biror er o‘z xotinini zino qilganlikda ayblasa-yu, lekin bu da’vosini tasdiqlovchi guvohlari bo‘lmasa, faqat o‘zi bu ishning guvohi bo‘lsa, unda uning uchun alohida isbot tartibi belgilanadi. Ya’ni, bunday er to‘rt marta Alloh nomi bilan qasamyod qilib: "Alloh guvohki, men rostgo‘yman — xotinim zino qilgan", deb guvohlik berishi kerak. Bu to‘rt qasamyod erning o‘z da’vosida chin dildan ekanini va yolg‘on gapirmayotganini tasdiqlaydi. Shundan so‘ng, agar xotin ham o‘zini himoya qilishni istasa, keyingi oyatda keladigan tartib bo‘yicha javob beradi. Bu hukm oilaviy sha’n va or-nomus masalasida adolatni ta’minlash, shuningdek, begunoh ayollarni bo‘hton va tuhmatdan himoya qilish uchun nozil qilingan.

Foydalar va saboqlar:

• Bu oyat Islom dinida oila mustahkamligi va er-xotin o‘rtasidagi ishonch naqadar ulug‘lanishini ko‘rsatadi. Alloh taolo oilaviy munosabatlardagi eng nozik masalalarda ham adolatli yechim beradi.
• Islomda har qanday ayblov, hatto eng yaqin kishiga nisbatan bo‘lsa ham, dalil va isbot talab qiladi. Bu esa musulmon jamiyatida tuhmat va bo‘htonning oldini oladi.
• Alloh taolo bandalariga osonlik beradi: agar erda guvoh bo‘lmasa, unga qasamyod bilan isbot qilish yo‘lini ochadi. Bu esa dinda qiyinchilik yo‘qligini, har bir mushkulga yengillik borligini bildiradi.
• Bu hukm inson sha’ni va or-nomusi Alloh nazarida qanchalik qadrli ekanini anglatadi. Chunki bunday masalada faqat to‘rt marta qasamyod qilish orqali og‘ir oqibatlardan saqlanish mumkin bo‘ladi.
• Oyat musulmonlarni har bir ishda rostgo‘ylik va halollikka chaqiradi, chunki yolg‘on qasamyod qilish — katta gunoh va Allohning la’natiga sabab bo‘ladi.