Furqan surəsi — Ayə 20

1) Bəzi sözlərin izahı:

• الْمُرْسَلِينَ (əl-mürsəlin): Peyğəmbərlər, Allah tərəfindən göndərilmiş elçilər.
• فِتْنَةً (fitnə): Sınaq, imtahan, bəla — insanın səbrini və imanını yoxlamaq üçün qoyulan vəziyyət.
• أَتَصْبِرُونَ (ə-təsbirun): Səbir edirsinizmi? Dözürsünüzmü?

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Səndən əvvəl göndərdiyimiz bütün peyğəmbərlər də sənin kimi insan idilər. Onlar da yemək yeyir, bazarlarda gəzib dolanırdılar. Onlar mələk deyildilər, qanadları yox idi, göydən enmirdilər. Bu, Allahın peyğəmbər seçdiyi şəxslərin də adi insanlar olduğunu göstərir. Onların bu halı, kafirlərin "Bu peyğəmbər necə də yemək yeyir və bazarlarda gəzir?" deyə etiraz etmələrinə cavabdır. Yəni bu, peyğəmbərliyə zidd bir şey deyil, əksinə, Allahın hikmətinin bir hissəsidir.

Sonra Allah buyurur ki, Biz sizin bəzinizi bəziniz üçün sınaq vasitəsi etdik. Varlı-fakir, sağlam-xəstə, alim-cahil, hökmdar-təbəə... hamısı bir-biri üçün imtahandır. Varlıya baxıb "Niyə mən də varlı deyiləm?" deyən kasıb sınanır. Kasıba baxıb "Niyə mən də kasıb deyiləm, yoxsa Allah məni sevmir?" deyən varlı da sınanır. Xəstə sağlama baxıb səbir edirmi? Sağlam xəstəyə baxıb şükür edirmi? Peyğəmbərə baxıb "O, bizim kimi bir insandır, necə peyğəmbər ola bilər?" deyənlər də sınanır. Eləcə də alimlər, ədalətli hökmdarlar insanlar üçün sınaqdır.

"Ə-təsbirun?" — "Səbir edirsinizmi?" sualı ilə Allah bizə xitab edir: Bu sınaqlar qarşısında dözəcəksinizmi? Şükür edəcəksinizmi? Yoxsa üsyan edəcəksinizmi? Bu sual möminlərə ünvanlanıb, çünki səbir imanın ən gözəl meyvəsidir.

Sonda Allah buyurur: "Sənin Rəbbin hər şeyi görəndir." O, kimin səbir etdiyini, kimin şükür etdiyini, kimin küfr etdiyini, kimin itaət etdiyini çox yaxşı bilir. Bu, səbir edənlər üçün bir vəd, asi olanlar üçün isə bir xəbərdarlıqdır.

3) Dəvət və təşviq:

Bu ayə bizə öyrədir ki, həyatdakı fərqliliklər — varlılıq, kasıblıq, sağlamlıq, xəstəlik — hamısı Allahın hikməti ilədir və hər biri bir imtahandır. Əgər səbir edib şükür etsək, Allah bizə sonsuz mükafat verəcək. Peyğəmbərimiz də (sallallahu aleyhi və səlləm) bir insan idi, yemək yeyir, bazarda gəzirdi. Onun ardınca getmək, onun sünnətinə sarılmaq bizim üçün ən böyük şərəfdir. Gəlin bu dünyanın sınaqlarına səbirlə, şükürlə və imanla cavab verək. Unutmayaq ki, Allah bizi görür və heç bir yaxşılığımızı, heç bir səbrimizi əvəzsiz qoymayacaq.