Аль-Фуркан сүрәсе — Аять 54

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Нәсәб — ата ягыннан кардәшлек, нәсел дәвамчылыгы.
• Сыйһер — кияү-каенага, каенана-каената мөнәсәбәте, ягъни никах аша барлыкка килгән кардәшлек.
• Мәэ — монда мәне (сперма) мәгънәсендә.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә — Ул шундый зат ки, кешене гади бер тамчы судан (мәнидән) халык кылды. Әлеге мәни ир-ат һәм хатын-кыздан барлыкка килә, һәм Аллаһы аның ярдәмендә ир балалар һәм кыз балалар ярата. Шулай итеп, кешеләр арасында ике төрле кардәшлек мөнәсәбәте барлыкка килә: берсе — нәсеп ягыннан кардәшлек (ата-ана, балалар, туганнар аша), икенчесе — сыйһер ягыннан кардәшлек (никах, кияү-каенага мөнәсәбәте аша). Менә шушы гади су тамчысыннан кешенең барлыкка килүе, аның камил төзелеше, ир-ат һәм хатын-кызның бер-берсенә туры килүе, нәсел дәвамчылыгы һәм гаилә бәйләнешләре — болар барысы да Аллаһының кодрәте белән була. Ә син, ий Мухәммәд галәйһиссәләм, Раббыңның һәрнәрсәгә кадир икәнен бел: Ул теләгән нәрсәне халык итүдән бернәрсә дә Аны гаҗиз калдыра алмый. Ул — мәңге кодрәтле, Аның кодрәте беркайчан да бетми.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Кешенең килеп чыгышы гади бер тамчы судан булуы — Аллаһының бөек кодрәтенә һәм хикмәтенә ишарә. Шуңа күрә кеше үзенең тәкәбберлеген ташлап, Раббысына тыйнаклык белән коллык кылырга тиеш.
2. Нәсеп һәм сыйһер мөнәсәбәтләре — Аллаһының кешеләргә биргән олуг нигъмәтләреннән. Алар аша кешеләр бер-берсе белән таныша, ярдәмләшә, дуслык һәм мәхәббәт урнаша.
3. Гаилә һәм туганлык мөнәсәбәтләрен саклау, хөрмәт итү — Исламда зур әҗәпле гамәл. Кеше нәселен, туганнарын, каенага-каенатасын хәтерләп, алар белән араны өзмәскә тырышырга тиеш.
4. Аллаһының кодрәте чиксез — Ул теләгән вакытта теләгән нәрсәне ярата ала. Кеше бу кодрәтне иседә тотып, Аллаһыдан өмет итәргә һәм Аңа гына таянырга тиеш.