Furqan surəsi — Ayə 54

1) Bəzi sözlərin izahı:

• الْمَاء (əl-mā'): Burada "su" sözü ilə kişi və qadının mayesi (məni) nəzərdə tutulur.
• بَشَرًا (bəşərən): İnsan, bəşər övladı.
• نَسَبًا (nəsəbən): Nəsil, qohumluq əlaqəsi — yəni kişilərə aid olan qan qohumluğu.
• صِهْرًا (sihrən): Qayınqohumluq, evlilik yolu ilə yaranan qohumluq əlaqəsi.
• قَدِيرًا (qadīrən): Hər şeyə qadir olan, gücü hər şeyə yetən.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə Öz qüdrətinin və mərhəmətinin bir başqa dəlilini bizə göstərir. O, kişi və qadının mayesindən — yəni o kiçicik su damlasından — insanı yaradıb. Bu, özlüyündə heyrətamiz bir yaradılışdır: bir damla sudan düşünən, danışan, sevən və quran bir varlıq meydana gəlir.

Sonra Allah bu insanları bir-birinə bağlayan iki gözəl əlaqə yaradıb: nəsil qohumluğu və evlilik qohumluğu. Nəsil qohumluğu — ata, oğul, qardaş kimi qan bağı ilə bağlı olan yaxınlıqdır. Evlilik qohumluğu isə — ər-arvad, qayınata, qayınana, kürəkən, gəlin kimi nikah yolu ilə yaranan əlaqədir. Beləliklə, insan təkcə bir fərd olaraq deyil, həm də bir ailə, bir cəmiyyət olaraq varlıq tapır. Bu iki bağ insanları bir-birinə bağlayır, sevgi, köməklik və mərhəmət telləri ilə birləşdirir.

Ayənin sonunda buyurulur: "Sənin Rəbbin hər şeyə qadirdir." Bu, təsadüfi bir ifadə deyil. Allah insanı bir damla sudan yaratmağa qadir olduğu kimi, onu yenidən diriltməyə də qadirdir. O, heç bir şeylə aciz qalmayan, hər şeyə gücü yetən Rəbbdir.

3) Bu ayədən dərslər və dəvət:

Bu ayə bizə insanın yaradılışındakı möcüzəni dərk etməyə çağırır. Bir damla sudan bir insan — nə qədər dərin bir hikmət! Bu, Allahın varlığının və qüdrətinin ən aydın dəlillərindən biridir.

Həm də bu ayə bizə ailə bağlarının nə qədər dəyərli olduğunu xatırladır. Nəsil və qayınqohumluq əlaqələri Allahın bizə bəxş etdiyi böyük nemətlərdir. Bu bağları qorumaq, qohumları ziyarət etmək, onlara yaxşılıq etmək — hamısı imanımızın bir hissəsidir.

Ey insan! Səni bir damla sudan yaradan, sənə ata, ana, qardaş, bacı, həyat yoldaşı bəxş edən Rəbbinə bir düşün. O, sənə nə qədər böyük nemətlər verib. Gəl, bu nemətlərin qədrini bilək, Ona şükür edək və Onun göstərdiyi yolla gedək. Çünki yalnız O, hər şeyə qadirdir və yalnız Ona sığınmaq ən gözəl sığınacaqdır.