سوره فرقان — آيت 54

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• الْمَاءِ: هتي مراد مرد ۽ عورت جي مِني (ٻج) آهي، جنهن مان اولاد پيدا ٿئي ٿي.
• بَشَرًا: انسان، يعني ٻار ۽ اولاد.
• نَسَبًا: نسب، يعني خون جو رشتو، جيڪو ماءُ پيءُ ۽ اولاد جي وچ ۾ قائم ٿئي ٿو.
• صِهْرًا: صهر، يعني سَسُرو ۽ مائٽيءَ جو رشتو، جيڪو شاديءَ ذريعي قائم ٿئي ٿو.
• قَدِيرًا: تمام طاقتور، هر شيءِ تي قادر.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته اهو ئي آهي جنهن مرد ۽ عورت جي مِنيءَ (ٻج) مان انسان پيدا ڪيو، پوءِ ان انسان مان ٻه قسم جا رشتا قائم ڪيائين: هڪ نسب جو رشتو، يعني خون جو رشتو، ۽ ٻيو صهر جو رشتو، يعني شاديءَ ذريعي ٿيندڙ مائٽيءَ جو رشتو. اهڙي طرح انسانن جي وچ ۾ خانداني ۽ سماجي لاڳاپا قائم ٿيا، جن سان محبت، تعاون ۽ سهڪار جو نظام قائم ٿيو. پوءِ ارشاد فرمايو ته تنهنجو رب (اي پيغمبر!) هر شيءِ تي پوريءَ طرح قادر آهي ۽ کيس ڪا به شيءِ عاجز نه ٿي ڪري سگهي. جيئن هن هڪ معمولي قطرِيءَ مان انسان پيدا ڪري رشتا ۽ مائٽيون جوڙيون، تيئن قيامت جي ڏينهن ٻيهر زندهه ڪرڻ به سندس قدرت کان ٻاهر ناهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ حڪمت تي غور ڪرڻ سان انسان ۾ ايمان ۽ يقين وڌي ٿو.
• انسان جي پيدائش ۽ رشتن جو نظام الله جي خاص قدرت جو نشان آهي، جنهن تي شڪر ادا ڪرڻ گهرجي.
• نسب ۽ صهر جا رشتا اسلام ۾ وڏي اهميت رکن ٿا؛ اهي محبت، ڀائيچاري ۽ سماجي مضبوطيءَ جو ذريعو آهن.
• اهي رشتا الله جي نعمت آهن، تنهنڪري کين سنڀالڻ ۽ انهن جا حق ادا ڪرڻ هر مسلمان جي ذميواري آهي.
• جيڪو الله هڪ ننڍڙي قطرِيءَ مان انسان ۽ رشتا پيدا ڪري سگهي ٿو، اهو يقيناً قيامت جي ڏينهن ٻيهر زندهه ڪرڻ تي به قادر آهي؛ اهو يقين انسان کي نيڪ عملن ڏانهن راغب ڪري ٿو.