Sure Furkân — Ayet 54

Kelime Anlamları:

• Mâ: Burada meni (sperm) anlamındadır.
• Beşer: İnsan.
• Neseb: Soy, kan bağı; babalar ve dedeler yoluyla gelen akrabalık.
• Sıhr: Evlilik yoluyla oluşan akrabalık, dünürlük ve kayınbağı.
• Kadîr: Her şeye gücü yeten, dilediğini yapmaya muktedir olan.

Tefsir:

Allah Teâlâ, kudretinin enginliğini ve yaratma sanatındaki benzersizliği gözler önüne seren bu âyette, insanın yaratılışının başlangıcına ve ondan doğan toplumsal bağlara dikkat çekmektedir. O, basit bir sudan (meniden) insanı yaratmıştır. Bu su, başlangıçta değersiz ve önemsiz görünen bir damladır; ancak Allah’ın kudreti onu, en şerefli varlık olan insana dönüştürmüştür.

İşte bu yaratılıştan sonra Allah, insanlar arasında iki türlü akrabalık bağı kurmuştur: Neseb (soy bağı) ve sıhr (evlilik bağı). Neseb, kişinin anne-babası, çocukları ve dedeleriyle olan kan bağını ifade eder. Sıhr ise evlilik yoluyla oluşan akrabalıktır; kişinin eşinin ailesiyle, dünürleriyle ve kayınlarıyla kurduğu yakınlıktır. Bu iki bağ, insan toplumunun temelini oluşturur; aile kurumunu ayakta tutar, sevgi ve merhamet bağlarını güçlendirir.

Allah, bu kadar ince ve hikmetli bir düzen kurduktan sonra, Peygamber Efendimiz’e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben şöyle buyurur: "Rabbin her şeye kadirdir." Bu ifade, Allah’ın kudretinin geçmişle sınırlı olmadığını, her an devam ettiğini ve hiçbir şeyin O’na zor gelmediğini vurgular. O, bir damla sudan insan yaratabildiği gibi, dilediğini de yoktan var eder, dilediğine de hayat verir. Bu kudret karşısında insanın yapması gereken, yaratılışındaki bu harikulade sanatı tefekkür etmek ve O’na şükretmektir.

Davet ve İkaz:

Ey insan! Bir damla sudan yaratıldığını ve bu kadar kıymetli bağlarla donatıldığını düşün. Seni yaratan, sana aile, akraba ve sevdiklerini lütfeden Allah, elbette senin hidayetin ve kurtuluşun için de her şeye kadirdir. O’nun kudretinden şüphe etme; O, seni yarattığı gibi, öldükten sonra da diriltecektir. Bu büyük kudret karşısında boyun eğ, O’na yönel ve O’nun rızasını kazanmaya çalış. Unutma ki, seni yoktan var eden ve sana bu güzel bağları bahşeden Rabbine karşı en güzel şükür, O’nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmaktır.